حكمت فاطمى (تلخيص شرح خطبه حضرت زهرا ع) (فارسى) — الصفحة ٢١٥

توضيح مفردات

بُهَم الرجال : مردان دلير ، « بُهَم » جمع « بُهمَة » .

مَرَدَة : جمع « مارد » ، طغيان‌گران و سركشان .

أطفاها : فعل ماضى از « إطفاء » ، آن را خاموش كرد .

نَجَم : آشكار شد . نجْم : آشكار شدن و روييدن گياه‌ها .

قَرْن : شاخ .

فَغَرت : گشوده شد . فَغَرتْ فاغرةٌ ؛ دهانى گشوده شد .

قَذَفَ : فعل ماضى از « قَذَفْ » ، انداخت .

لَهَوات : جمع « لِهاة » ، زبان كوچك دهان ( كنايه از محل احاطه و گلوگاه دشمن و وسط معركهء جنگ ) .

فلا ينكفىء : بر نمىگشت ، دست بردار نبود .

يطأ : مضارع از مصدر « وطئ » ، لگدكوب مىكرد .

صِماخ : سوراخ گوش و خود گوش . يطأ صماخها ؛ ( كنايه از سركوب نمودن و از بين بردن ) .

أَخْمَص : فرورفتگى كف پا .

إِخماد : خاموش‌كردن .

لَهَبُها : شعلهء آتش بدون دود .

مكدود : رنج‌پذير ، رنج‌بر .

مشمِّراً : اسم فاعل . « شمّر إزاره عن ساقه » بالا زد پيراهن خود را از ساق پا . ( كنايه از آمادگى كامل و مصممّ بودن براى خدمت ) .

مجتهد : بسيار كوشا و نستوه .

كادح : رنج‌بر ، زحمت‌كش .