حكمت فاطمى (تلخيص شرح خطبه حضرت زهرا ع) (فارسى) — الصفحة ٢١٤

توضيح مفردات

خماص : جمع « اخمص » ، گرسنگان .

شَفَاء : كنار هر چيز . شفا حُفرة ؛ كنار گودال .

مُذقة : آب اندك ؛ « مذقة الشارب » نوشيدن يك جرعه آب .

نُهْزَة : فرصت .

قُبسة : شعلهء كوچك آتش . ( كنايه از حقارت و پستى در برابر قدرت‌هاى بزرگ آن عصر ) .

مَوطَأٌ : لگدكوب . « مُوطَأٌ الأقدام » مثل مشهورى است در ذلت و مغلوبيت . در اين‌جا مراد ، لگدكوب ملت‌هاست .

الطَرْق : گنداب ، آب آميخته به بول شتر .

تقتاتون : از « قوت » به معناى غذا . يعنى آذوقهء خود قرار مىداديد .

القِدّ : پوست بز دباغى نشده ( كنايه از اشياى پست ) .

تقتاتون القدّ : پوست دباغى نشدهء چهارپايان را قوت قرار مىداديد .

( كنايه از وخامت اوضاع اقتصادى ) .

أَذلَّة : جمع « ذليل » ؛ خوارها و زبون‌ها .

خاسئين : جمع « خاسى » ؛ ذليل و رانده شده ( كنايه از مطرود بودن ) .

يتخطّفكم : بربايند ، از « تخطّف » ، ربودن با سرعت .

أنقذكم : شما را نجات بخشيد .

اللَّتيا و الّتي : رويدادهاى بزرگ و كوچك .

ذُؤبان : جمع « ذِئب » ، گرگان .

ذُؤبان العرب : سركردگان عرب ( كنايه از خطرناك بودن آنها ) .

مُنِي : گرفتار شد .