حكمت فاطمى (تلخيص شرح خطبه حضرت زهرا ع) (فارسى) — الصفحة ٢٠٤

دستور على عليه السلام به مالك اشتر دربارهء جلب رضايت توده مردم

مىباشد . خاصه ، همان است كه در اصطلاح فعلى از آن به طبقهء مرفه و خوش‌گذران و ثروتمند تعبير مىشود . چنان كه مراد از عامه اكثريت زحمت‌كش است كه ثروت محدود چنان اجازه‌اى به آنان نمىدهد كه در پى خوش‌گذرانى باشند و معاش خود را با كسب و كار و جديت اداره مىكنند . امام مىفرمايد : همهء كارهايى كه مىخواهى در مملكت اجرا كنى بايد باتوجه به مقتضاى عدالت و با در نظر گرفتن مصالح اكثريت مردمى كه از چنان زندگى مرفهى برخوردار نيستند باشد .

امام خصلت هر دو گروه را با ديدى بسيار ژرف ، بيان مىفرمايد :

الف ) گروه خاصه ( اقليت ) در حركت اجتماعى ، موضع‌گيرىهاى خاصى دارند كه آنها عبارت است از :

1 . در حالت عادى قشرى هستند كه بر خزانه دولت تحميل مىشوند .

2 . انصاف و عدل بر آنان دشوار است ؛ زيرا عدالت ، مخالف منافع شخصى آنان است .

3 . در مصالح شخصى خود بسيار پافشارى و اصرار مىورزند .

4 . هنگام تقسيم بيت المال كم سپاس هستند ؛ چون به اندازهء ميلشان ، به آنان سهميه داده نمىشود .

5 . در موقع منع حقوق به خاطر مصالح عالى مملكتى ، دير عذر پذيرند و با والى كدورت پيدا مىكنند .

6 . در ناملايمات و حوادث روزگار كم طاقت هستند .

ب ) گروه عامه ( رعيت ) و اكثريت جامعه داراى ويژگىهاى زير مىباشند :