حكمت فاطمى (تلخيص شرح خطبه حضرت زهرا ع) (فارسى) — الصفحة ١٤٩

روشنى دلايل قرآن

« ياأَيُّها العَزِيزُ مَسَّنا وَأَهْلَنا الضُّرُّ وَجِئْنا بِبِضاعَةٍ مُزْجاةٍ فَأَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنا إِنَّ اللَّهَ يَجْزِى المُتَصَدِّقِينَ » ؛ « 1 »

اى ارجمند ! ما و خاندان ما دچار تنگ دستى شده ، با سرمايهء اندك به پيش‌گاه تو آمديم . پس پيمانه ما را سرشار كن و به رسم صدقه با ما رفتار كن . خدا صدقه‌دهندگان را جزا مىدهد .

قرآن اين‌گونه ، تصويرى مجسم از غلبهء خداوند را ارائه مىدهد كه اراده‌اش بر هر چه تعلق گيرد غالب مىشود .

منكشفةٌ سَرائرُه ؛ باطن‌هاى قرآن ظاهر و منكشف است . ممكن است مراد از باطن قرآن ، در مقابل ظاهر ، آيه‌اى باطنى باشد و ممكن است مراد چند باطن ، يعنى معانى مخفى يك يك آيات - كه جز اهلش آنها را در نمىيابد - باشد .

در روايات رسيده ، مراد از « بطون قرآن » معناى دوم است و مراد انكشاف باطن انكشاف در نزد اهلش است كه عبارتند از اهل بيت رسول اكرم صلى الله عليه و آله .

مُتجلّيةٌ ظواهرُه ؛ ظواهر قرآن متجلى است . در لغت ظاهر مقابل باطن است ؛ ولى ظاهر ، در اصطلاح علم اصول ، در مقابل نص است و اين اصطلاح از ريشهء لغوى گرفته شده است . به معنايى ظاهر مىگويند كه عرف از آن لفظ معنايى را مىفهمد ؛ هرچند احتمال معناى ديگر هم داشته باشد .

( 1 ) . همان ، آيهء 88 . .