معاد در قرآن (فارسى) — الصفحة ٢٢١
لذتهاى معنوى
الف : لذات جنسى مانند ميوه‌هاى گوناگون ، گوشت ، آب ، شربت ، حورالعين و . . .
لذتهاى معنوى
لذتهاى معنوى
ب : لذتهاى معنوى كه در آيهء :
لايسمعون فيها لغواً و لا تأثيماً الا قيلًا سلاماً سلاماً . « 1 »
و نظاير آن ، بدانها اشاره رفته است . اين لذتها عبارتست از :
الف - در آنجا اعل بهشت هيچ سخن لغو بيهوده‌اى نشنوند و هرگز به يكديگر فتنه و گناهى برنبندند و جز سلام و تحيت و احترام ، چيزى نگويند و نشنوند .
ب - آنجا مقام وحدت و يگانگى و تجلى توحيد است و دوگانگى و اختلاف در كار نيست . زيرا ، دوگانگى و اختلاف ، در موطن كثرت است نه در محل تجلى توحيد .
آن جهان جزباقى و آباد نيست * زان كه تركيب وى از اضداد نيست
اين تفانى از ضد آيد ضد را * چون نباشد ضد نبود جز بقا
نفى ضد كرد از بهشت آن بىنظير * كه نباشد شمس و ضدش زمهرير « 2 »
( 1 ) . سورهء واقعه ، آيات 24 - 25 . ( 2 ) . مثنوى مولوى .