هزار و يك نكته (فارسى) — الصفحة ٤٨

تفاوت ميان ظهر وسطى و ظهر حقيقى .

سرا خالى است از بيگانه مى نوش * كه جز تو نيست اى مرد يگانه

نكته 18

اگر شاخصى براى تعيين زوال حقيقى كه آن را به فارسى صفحه ساعت آفتابى و به فرانسه

Cauran - SoIaIre

و نيز به فارسى ساعت ظلى و بفرانسه

Gnomon

مىگويند بدقت نصب شود و در روز اول ساعتى كه دقيق كار كند در اول زوال آن را با 12 كه سردسته مىگويند تطبيق كنند تفاوتى كه هر روز بين زوال ظهر و بين 12 ساعت است آن را تفاوت ميان ظهر حقيقى و ظهر وسطى كه ظهر عرفى و كشورى است مىگويند و چون در مدت يكسال شمسى بدين عمل مواظبت رود و تفاوت تحصيل گردد تفاوت آن دو براى هر روز سال شمسى كه در بعد بخواهند همان است كه در ايام همان يكسال تحصيل شد .

اين تفاوت را بطور دقيق كاميل فلاماريون در كتاب شريف و نفيس آسترونومى پوپيلر آورده است ( ص 25 چاپ 1925 م نسخه اصل فرانسه ) كه ما آن را به فارسى در ذيل مىنگاريم و با ماه‌هاى رائج در ايران كه فروردين ارديبهشت تا آخر است تطبيق مينماييم و تفصيل اين بحث را در كتاب خود بنام دروس معرفة الوقت و القبله آورديم .

تفاوت ميان ظهر وسطى و ظهر حقيقى .

روز ماه دقيقه ساعت

1 ژانويه 4 + 12 11 دى

15 ژانويه 10 + « 1 فوريه 14 + «

11 فوريه 2 / 14 + « - 21 بهمن

1 مارس 12 + «

15 « 9 + «

21 « اول فروردين