هزار و يك نكته (فارسى) — الصفحة ٤٣٧
نكته 655
ص 97 ) . در اين موضوع شريف در دروس اتحاد عاقل بمعقول به تفصيل بحث كرده‌ايم و آن را مبرهن نموده‌ايم .
نكته 655
نكته 655
آراى علما در محو قمر مختلف است و ما برخى از آنها را در تعليقه فصل 30 نمط 6 شرح خواجه بر اشارات شيخ نقل كرده‌ايم :
المحو هو الكلف الذى يرى من القمر . برجندى در تعليقاتش بر شرح چغمينى گويد : المحو فى وجه القمر اختلاف اجزاء سطحه فى قبول النور .
لارى در شرح تشريح الافلاك شيخ بهائى در مبحث خسوف ( ص 137 چاپ سنگى ) تمام اقوال و آراى حكما را در محو قمر آورده است .
ميبدى در شرح ديوان منسوب به امير عليه السلام در فاتحه رابعه گويد : محو قمر كواكب صغار مظلمه است كه در جوف اوست . يا او به مثال آينه است و شبح جبال و بحار به او منعكس مىشود و خواجه نصير الدين در تذكره اختيار اول كرده است و در شرح اختيارات ثانى ، انتهى .
فخر رازى در مباحث مشرقيه ( ج 2 ص 97 ) نيز اقوال حكما را در محو قمر عنوان كرده است و همچنين جناب شيخ رئيس در شفاء ( طبيعيات ج 1 ص 71 ط 1 ) .
دانشمندان فرنگ گويند كه گوديهاى بسيار عميق در ماه است كه نور آفتاب به اعماق آنها نمىرسد و ما از دور به صورت كلف مىبينيم .
حافظ همه اين مسائل را به يك قطره مركب حل كرده است و گويد :
روز ازل از كلك تو يك قطره سياهى * بر روى مه افتاد كه شد حل مسائل
اين بيت را در مدح يحيى بن مظفر گفته است چنان كه در