اسلام، آيين رستگارى (فارسى) — الصفحة ٣٦

3 - 2 ابزار پيامبران براى هدايت انسان‌ها

ب ) هدايت تكوينى ؛ « معجزه »

مراد از هدايت تكوينى ، معجزه است كه هر پيامبرى بايد براى اثبات نبوّت خود داشته باشد ، همانگونه كه تمام پيامبران داشته‌اند :

لَقَدْ أرْسَلْنا رُسُلَنا بالْبَيِّنات « 1 » ما رسولان خود را با دلايل روشن فرستاديم .

و مراد از معجزه آن است كه احدى نتواند آن را بياورد ، گرچه از اهل رياضت يا كرامت باشد ؛ مانند عصاى حضرت موسى ( ع ) و زنده كردن مردگان توسّط حضرت عيسى ( ع ) و نزول قرآن كريم كه معجزهء جاويد نبىاكرم ( ص ) است .

البته در يك معناى وسيع‌تر و با يك برداشت دقيق‌تر ، مىتوان گفت : مقصود از اين هدايت تكوينى ، همان واسطهء فيضى است كه فلاسفهء بزرگ مانند صدر المتألّهين دربارهء آن حرف‌هاى شنيدنى و قابل دقّت و تعمّق دارند و از آن به « امامت تكوينى » و يا « امامت در قرآن » ياد كرده‌اند و هر يك از انبياء و اوصياء به مقدار سعهء وجودى ، از اين هدايت تكوينى بهره‌اى داشته‌اند . غالب آنان به اندازهء احتياج در امر نبوّت از آن واسطهء فيض بهره و برخى از آنان به طور مطلق واسطهء فيض حقّ تعالى بوده‌اند ، ولى فقط در زمان نبوّت :

وَ جَعَلْناهُمْ أئِمَّة يَهْدُونَ بأمْرِنا « 2 » و ايشان را پيشوايانى قرار داديم كه به فرمان ما ( مردم را ) هدايت مىكردند .

امّا پيامبر گرامى و اوصياى بزرگوار ايشان بر اساس قاعدهء « امكان اشرف » ،

( 1 ) حديد / 25 ( 2 ) انبياء / 73