اسلام، آيين رستگارى (فارسى) — الصفحة ٢٧

2 - 2 اسرار اعتقاد شيعه به عدل

وَ إنْ مِنْ شَىءٍ إلّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إلّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ « 1 » خزائن همه چيز نزد ماست ، ولى ما جز به اندازه معيّن آن را نازل نمىكنيم .

بنابراين همهء خوبىها و بدىها از خزانهء علم الهى سرچشمه گرفته است و به دست قدرت او موجود شده است ، حال با وجود اين همه زشتى چگونه خداوند عادل است ؟

اين شبهه از شبهاتى است كه بسيارى از مردم ، حتّى انديشمندان را در وادى ضلالت و هلاكت انداخته است ، از اين جهت اميرالمؤمنين ( ع ) مىفرمايند :

« طَريقٌ مُظْلِمٌ فَلا تَسْلُكُوهُ وَ بَحْرٌ عَميقٌ فَلا تَلجُّوهُ وَ سرُّ الله فَلا تَتَكَلَّفُوا » « 2 »

راهى است تاريك ، آن را نپوييد ، دريايى است عميق ، وارد آن نشويد و رازى است الهى ، خود را به زحمت نيندازيد .

پاسخ اجمالى به اين شبهه - كه يك برهان لمّى است - چنين است :

قبلًا اثبات شد كه پروردگار متعال « مستجمع جميع صفات كماليه » و از اين جهت حكيم و عالم و قادر و جواد است ، پس بايد همهء امور تكوينى و تشريعى از حكمت ، علم ، قدرت و جود او ناشى شده باشد . به عبارت ديگر ، تقدير هر انسانى صددرصد بر وفق حكمت ، علم ، قدرت و جود الهى است و اگر بهتر از آن تقدير ممكن بود ، بايد خداوند يا حكيم نباشد ، يا علم به بهتر بودن نداشته باشد ، يا عاجز از تقدير بهتر باشد و يا جود و رأفت نداشته باشد ، امّا چون حكيم ، عالم ، قادر و جواد است پس تقدير بهترى امكان نداشته و صلاح بنده

( 1 ) حجر / 21 ( 2 ) نهج‌البلاغه ، كلمات قصار ، شماره 287