اسلام، آيين رستگارى (فارسى) — الصفحة ٣٤٦

8 - 3 حبّ و بغض ، اساس دين

در حديث مشهورى كه پايه‌ها و مبانى مكتب اسلام را معرفى مىكند ، چنين آمده است :

« قَالَ أبِىجَعفَر ( ع ) : بُنِىَ الإسلَامُ عَلَى خَمسٍ : عَلَى الصَّلاة وَ الزَّكَاة وَ الصَّومِ وَ الحَجّ وَ الوَلَايَة وَ لَم يُنَادَ بِشَىءٍ كَمَا نُودِىَ بِالوَلَايَة » « 1 »

امام باقر ( ع ) فرمود : اسلام بر پنج پايه استوار است : نماز ، زكات ، روزه ، حج و ولايت و هيچ چيز مانند ولايت مورد سفارش قرار نگرفته است .

بر اساس اين حديث شريف ، مهم‌ترين اصل از اصول مكتب اسلام « ولايت » است . مبناى اصلى ولايت ، محبّت قلبى است كه انسان بر اساس آن رفتار و گفتار خود را جهت مىدهد . بر اهل بصيرت روشن است كه محبّت ، بدون معرفت حاصل نمىشود . بنابراين ، آنچه موجب سعادت بشرى است ، دوستى آگاهانه نسبت به معبود يگانه و بىهمتاست .

شايان ذكر است كه دوستى خداوند با دوستى اولياى خدا و دشمنى با منكران و مشركان ملازم است ؛ يعنى نمىتوان مدّعى دوستى خدا بود ، ولى با دوستان خدا دشمنى ورزيد ، يا با دشمنان خدا دوستى كرد . قرآن كريم از زبان رسول‌اكرم ( ص ) مىفرمايد :

قُلْ إنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللهَ فَاتَّبِعُونِى يُحْبِبْكُمُ اللهُ « 2 » بگو اگر خدا را دوست داريد ، پس از من پيروزى كنيد ، تا خدا شما را دوست بدارد .

در اين آيه نه تنها دوستى پيامبر را شرط دوستى خدا مىداند ، بلكه پيروى از آن حضرت را ملاك صدق دوستى خداوند معرفى مىكند . بديهى است كه


( 1 ) وسائل الشّيعة ، ج 1 ، ص 10 ( 2 ) آل‌عمران / 31