اسلام، آيين رستگارى (فارسى) — الصفحة ٣٠٧
6 - 3 اقسام جهاد
وَ مَا ابَرّئُ نَفْسِى إِنَّ النَّفْسَ لأمَّارَة بِالسُّوءِ إِلَّا مَا رَحِمَ رَبّى ، إِنَّ رَبّى غَفُورٌ رَحِيمٌ « 1 » من خويشتن را از گناه تبرئه نمىكنم ، همانا نفس امّاره به بدى فرمان مىدهد ، مگر آنكه رحم و شفقت خداوند مشمول حال آدمى گردد . به‌راستى كه پروردگار من آمرزنده‌ى مهربان است .
بزرگان و پيشوايان دين دربارهء جهاد با نفس روايات فراوانى نقل كرده‌اند كه در اينجا به ذكر نمونه‌هايى از آن مىپردازيم . حضرت على ( ع ) مىفرمايند :
« اعلَمُوا انَّ الجِهَاد الأكبَر جِهَاد النَّفْس فَاشتَغلُوا بِجِهَادِ أنفُسِكُمْ تَسعدُوا » « 2 »
بدانيد كه جهاد اكبر ، مبارزه با نفس است . پس به جهاد با خويشتن خود بپردازيد تا سعادتمند شويد .
حضرت امام باقر ( ع ) مىفرمايند :
« لَا فَضِيلَة كَالجِهَادِ وَ لَا جِهَادَ كَمُجَاهَدَة الهَوَى » « 3 »
هيچ فضيلتى همچون جهاد نيست و هيچ جهادى مانند جهاد با هواهاى نفسانى نيست .
امام كاظم ( ع ) در روايتى دربارهء مبارزه با نفس مىفرمايند :
« جَاهِدْ نَفسَكَ لِتَرُدَّهَا عَنْ هَوَاهَا ، فَإِنَّهُ وَاجِبٌ عَلَيكَ كَجِهَادِ عَدُوّكَ » « 4 »
با نفس امّاره‌ى خود پيكار كن تا آن را از تمايلات خود بر حذر دارى . اين مبارزه همانند جهاد با دشمنان بر تو واجب است .
( 1 ) يوسف / 53 ( 2 ) غررالحكم و دررالكلم ، ص 226 ( 3 ) مستدرك الوسائل ، ج 11 ، ص 142 ( 4 ) همان ، ص 141