اسلام، آيين رستگارى (فارسى) — الصفحة ١٩

1 - 4 توحيد افعالى در عالم تشريع

فى الْوُجُودِ إلّا اللهُ » است ، يعنى هيچ تأثيرگذارى در عالَم هستى ، چه در خلقت آن و چه در اداره و تدبير آن ، غير از خداوند متعال وجود ندارد .

ادلّهء سه‌گانه‌اى كه تحت عنوان برهان نظم ، برهان امكان و برهان فطرت به آن اشاره شد ، دليل بر اين است كه مؤثّرى جز خدا در جهان هستى نيست .

1 - 4 توحيد افعالى در عالم تشريع

1 - 4 توحيد افعالى در عالم تشريع

در توحيد افعالى توجّه به اين نكتهء اساسى ضرورى است كه اگر ما ، تنها خداوند را مؤثّر در جهان هستى مىدانيم و تأثير ديگران را نيز به اذن خدا مىدانيم و با عمق‌جان خود مىگوييم :

فَسُبْحانَ الَّذى بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَىْءٍ « 1 » منزّه است خداوندى كه مالكيّت و حاكميّت همه چيز در دست اوست .

بايد به توحيد افعالى در عالم تشريع نيز معتقد باشيم و بدانيم همانطور كه ربوبيّت در دايرهء تكوين مختصّ به ذات اقدس خداوند است ، ربوبيّت در عرصهء تشريع نيز مختصّ به اوست :

إِنِ الْحُكْمُ إلَّا لِلَّهِ « 2 » فرمانى نيست مگر از جانب خداوند .

قُلِ اللَّهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ « 3 » بگو خدايا مالك حكومت‌ها تويى .

به عبارت ديگر ، جعل قانون و حكومت كه به آن « ربوبيت تشريعى »


( 1 ) يس / 83 ( 2 ) يوسف / 40 ( 3 ) آل عمران / 26