جنبش ذاتى طبيعت (حركت جوهرى) (فارسى) — الصفحة ١٦
فرق مكتب صدرا و عرفا
« حركت » در مكاتب مختلف فلسفى
« حركت » در مكاتب مختلف فلسفى
بحث تغير و حركت در عالم ، به انواع گوناگون در مكاتب فلسفى مورد كاوش و بررسى قرار گرفته است :
الف در فلسفه صدرالمتألهين بحث از حركت به عنوان حركت در ذات و جوهره‌ى عالم طبيعت مطرح شده است .
ب در مكتب فلسفى فلاسفه قبل از صدرا ، حركت فقط در چهار عرض از عوارض موجود در طبيعت ( وضع ، اين ، كمّ و كيف ) مورد بحث قرار گرفته است .
ج متكلمان اسلامى ، عدم بقا و حركت در اعراض را به طور عام و در همه‌ى اعراض قائل‌اند و جواهر را ثابت ، و اعراض را متغير مىدانند .
د عرفا ، موضوع تجدد و تبدّل امثال در سراسر عالم هستى ( خلقى و امكانى ) را مطرح كرده‌اند . ناگفته نماند كه هر يك از مكاتب مذكور ، به گونه‌اى بحث حركت را مطرح نموده‌اند كه با ديدگاه‌هاى ديگر مكاتب متفاوت است از اين رو ، به بيان فرق اين مكاتب با يك‌ديگر مىپردازيم :
فرق مكتب صدرا و عرفا
فرق مكتب صدرا و عرفا
مسأله تجدد امثال و حركت جوهرى كه به ترتيب در مكتب عرفا و صدرا مطرح است ، با چند فرق از يك ديگر متمايز مىشوند :
يكم بحث تجدد امثال درباره كل عالم امكانى جريان دارد ، ولى موضوع حركت جوهرى در هيولا و ماده عالم طبيعت است .
دوم موضوع تجدد امثال در همه موجودات امكانى - اعم از ماده