نگاهى به بردگى (فارسى) — الصفحة ١٤٥

پرسشها :

عواملى خاص تأخير افتد ولى اصل وضع مادّه قانون به خواست مردم نبوده و در اظهار عقيده صراحت كامل داشته است .

اسلام با تجارت شراب و شرابخوارى مخالفت ورزيد با اينكه تجارت شراب از تجارت برده رائج‌تر بود ، شراب از لوازم زندگى بزرگ و كوچك بود و همچون ضروريّات زندگى مورد توجّه بود ، و گرچه قرآن نتوانست از همان اوّل به طور صريح تحريم كند ولى تدريجا حكم اساسى را بيان داشت و مردم را نهى فرمود !

اسلام با اصل شرك و بت‌پرستى آنچنان مخالفت ورزيد كه حتّى مجسّمه‌سازى كه نمونهء آن بود تحريم فرمود ! آن وقت چگونه از تحريم بردگى عاجز بود ؟ !

به علاوه از ديد حقوقى و اجتماعى و روانى ملاحظه كرديم كه بردگى به صورت صحيح بهترين برنامه دربارهء اسراى جنگى است .

البته بايد صريحا بگويم : آنچه كه گفتم روى درك خود از اين مسئله است ، و نمىتوانم بگويم قطعا نظر اسلام تنها روى همين جهات و خصوصيّات بوده است .

اسلام به حدّى در وضع قانون سطح عالى دارد كه ادعّاء درك كامل آن از كوتاهى درك است .

ولى مىتوانم بگويم كه به احتمال قوى نظر اسلام روى همين جهات بوده است .

س : اينجا كه سخن به پايان مىرسد مايليم دربارهء دو مطلب توضيح