إيضاح الكفاية (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٠.٢١٣

امر سوّم

تذكّر : جزء الفرد و شرط الفرد گاهى سبب مزيّت مأمور به مىشود و گاهى موجب منقصت آن مىگردد « 1 » بنابراين لازم است به ذكر چهار مثال بپردازيم :

الف : شرط الفردى كه سبب مزيّت مأمور به شود : مانند قرائت نماز در مسجد يعنى تقيّد صلات به وقوع در مسجد باعث مزيّت و ارتفاع مقام نماز مىشود .

ب : شرط الفردى كه موجب نقصان مأمور به شود : مانند خواندن نماز در حمّام ، وقوع نماز در حمّام موجب نقصان رتبهء صلات مىشود .

ج : جزء الفردى كه باعث مزيّت مأمور به شود : مانند تكرار بعضى از اذكار نماز ، مثل اينكه ذكر ركوع را پنج يا هفت مرتبه بگوئيم .

د : جزء الفردى كه سبب منقصت مأمور به شود : در بعضى از حواشى ، امثله‌اى ديده مىشود كه قابل مناقشه هست اما بهترين مثالى كه در اين مورد مىتوان بيان كرد اين است كه :

مسأله‌اى در كتاب صلاة مطرح است كه اگر كسى در نماز واجب در يك ركعت به جاى يك سوره ، دو سوره بخواند حكمش چيست ؟

بعضى معتقدند قران بين سورتين ، حرام و مبطل نماز است و عدّه‌اى مىگويند حرام ولى مبطل نيست امّا جمعى قائل به كراهت آن هستند .

بنابراين كه قران بين سورتين ، كراهت داشته باشد ، مثال خوبى براى محلّ بحث ما هست زيرا كسى كه در نماز واجب ، دو سوره مىخواند ، سورهء دوّم جزئى است زائد بر جزء اوّل امّا درعين‌حال ، آن جزء باعث مىشود رتبهء نماز تنزّل پيدا كند .

تذكّر : جزء الفرد و شرط الفرد ، داخل در عنوان عبادت و نماز هستند مثلا كسى كه

( 1 ) - و گاهى هيچ‌گونه مزيّت يا نقصى براى مأمور به ندارد مانند خواندن نماز در خانه .