هزار و يك كلمه (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٩١

كلمهء 210

گذاشت نسخه‌هاى متعدد از قانون ابن سينا متعدد از قانون ابن سينا به زبان لاتينى چاپ كردند و مدارس بزرگ و كوچك جهت تحصيل فن طب برپا نمودند ، و در سائر معارف نيز دانشمندان بزرگ در ممالك فرنگ ظاهر شدند « 1 » .

يكى از شرّاح قانون علامه قطب الدين شيرازى است كه طب را از خواجه نصير الدين طوسى فرا گرفته است و قانون شيخ رئيس را در نزد او خوانده است و در حقيقت شرح قطب بر قانون ، تقريرات درس خواجه است ؛ چنان كه شرح قطب بر حكمت اشراق سهروردى نيز تقريرات درس خواجه است .

تاكنون در اين رساله چهار تن از شرّاح قانون را نام برده‌ايم : ابن نفيس ، محمد آملى ، قطب شيرازى ، فخر طبرى رازى .

جناب شيخ بهائى در اوائل دفتر پنجم كشكول نه نفر از شرّاح قانون را بدين گونه اسم مىبرد :

الشارحون لكتاب القانون للشيخ الرئيس :

1 - عزّ الدين الرازي .

2 - قطب الدين المصري .

3 - افضل الدين محمّد الجويني .

4 - ربيع الدين عبد العزيز بن عبد الجبّار الچلبي .

5 - علاء الدين ابن ابى الحزم القرشى المعروف بابن النفيس .

6 - يعقوب بن اسحاق السامري الطبيب بمصر .

7 - يعقوب بن اسحاق الطبيب المسيحي المعروف بابن القفّ .

8 - هبة اللّه اليهودي المصري .

9 - المولى الفاضل مولانا قطب الدين العلامة الشيرازي « 2 » .

در بيان سير تاريخى تشريح و طبّ به همين قدر اجمالى كه به صورت جمله معترضه در اثناء سخن پيش آمده است اكتفاء مىكنيم و به دنباله بحث در تشريح

( 1 ) - « پزشكى نامه » ص 5 - 11 ، رحلى ، چاپ سنگى ، نقل به تلخيص . ( 2 ) - « كشكول شيخ بهائى » ص 499 ، چاپ نجم الدوله ، سنگى .