هزار و يك كلمه (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٦٠

كلمهء 205

نشود به تفصيلى كه در درس 52 دروس هيئت و ديگر رشته‌هاى رياضى بيان كرده‌ايم .

قوله سبحانه : وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِكَ دَحاها « 1 » . دحو گستردن است . جوهرى در صحاح گويد : « دحوت الشىء بسطته . قال تعالى : وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِكَ دَحاها - أى بسطها - » .

يعنى گسترد زمين را .

طريحى در مجمع البحرين گويد :

الدّحو في كلام اهل اللّه و التفسير : البسط و التمهيد للسكنى . قوله تعالى . وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِكَ دَحاها - أى بسطها من دحوت الشيء دحوا بسطته - . و في الحديث : يوم دحو الأرض ، أى بسطها من تحت الكعبة ، و هو اليوم الخامس و العشرون من ذى القعدة .

و روى الصدوق باسناده عن الحسن بن راشد قال : كنت مع ابى و أنا غلام فتعشّينا عند الرضا - عليه السلام - ليلة خمس و عشرين من ذى القعدة ، فقال له :

ليلة خمس و عشرين من ذى القعدة ولد فيها ابراهيم - عليه السلام - و ولد فيها عيسى بن مريم - عليهما السلام - و فيها دحيت الأرض من تحت الكعبة ، فمن صام ذلك اليوم كان كمن صام ستين شهرا .

سيد بن طاوس در اعمال ذى القعده از كتاب اقبال در دحوالأرض و فضيلت آن و دعاى مبسوط اللهم داحى الكعبة و فالق الحبّة . . . در چند فصل مطالبى شريف بدين عنوان ذكر كرده است : « فصل فى ما يتعلق بدحو الأرض و انشاء اصل البلاد و ابتداء مساكن البلاد . . . » « 2 » .

جناب استاد علامه شعرانى در بيان مفاد آيت ياد شده و اخبارى كه در موضوع يوم دحوالأرض روايت شده‌اند كه زمين از زير خانه كعبه گسترده شده است ، فرموده است :

كره زمين را از دو جانب قطب اندكى تطامن است - يعنى اندكى مسطّح است و فرو رفتگى دارد - و آفاق استوائى و قريب بدانها را چون مكّه مكرّمه تقبّب است

( 1 ) - سورهء نازعات ( 79 ) : 31 . ( 2 ) - « إقبال » ص 310 - 314 ، رحلى ، چاپ سنگى .