هزار و يك كلمه (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٥٣

كلمهء 198

ص 580 س 4 : وَ أَرْضُ اللَّهِ واسِعَةٌ « 1 » و زمين خدا پهناور است ، فراخ است .

ص 580 س 12 : « و دون ذلك . . . » مثل است در فصل دال مضمومه مجمع الأمثال ميدانى مذكور است « 2 » قتاد بفتح اول درختى است سخت خارناك .

خرط القتاد يعنى دست فرو ماليدن بر درخت قتاد از بالا به پايين تا خارهاى آن فرو ريزد . يعنى اين كار چندان دشوار است كه خرط القتاد از آن آسانتر است .

ص 580 س 15 : « حفظت شيئا . . . » مصراع دوم بيتى است از ابونواس ، و مصراع اول آن اين است : « فقل لمن يدّعى في العلم فلسفة . . . » « 3 » . يعنى چيزى را نگاهداشتى و چيزهايى از تو پنهان شده‌اند .

ص 581 س 2 : « و انّى و ان كنت . . . » شعر از ابوالعلاء معرى است « 4 » . يعنى و همانا كه من اگر چه آنم كه زمانش آخر است ( پس از ديگران به حسب زمانم ) هر آينه آورم آنچه را كه پيشينيان نتوانستند آن را بياورند .

ص 581 س 17 : « أفرغ من فؤاد أم موسى » مثل است در مجمع الامثال ميدانى آمده است « 5 » . آسوده‌تر از دل مادر موسى پيمبر - عليه السلام - است . اشارت است بدانچه كه در قصص قرآن كريم آمده است : وَ أَصْبَحَ فُؤادُ أُمِّ مُوسى فارِغاً .

ص 582 س 3 : وَ هُمْ مِنْ فَزَعٍ . . . « 6 » ايشان در آن روز ايمن از هراس‌اند .

ص 582 س 13 : وَ شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ « 7 » در كار با ايشان كنكاش كن ( مشورت كن و رأى زن ) .

ص 583 س 2 : اوتيا كتابهما . . . كتاب كارشان به دست راستشان داده شود ، و حساب آسان شوند .

( 1 ) - سورهء زمر ( 39 ) : 11 . ( 2 ) - « مجمع الأمثال » ص 238 ، رحلى ، چاپ سنگى . ( 3 ) - « ديوان ابو نواس » ص 59 ، چاپ لبنان . ( 4 ) - « شرح التنوير على سقط الزند » ج 1 ، ص 163 ، چاپ مصر . ( 5 ) - « مجمع الأمثال » ص 457 ، فصل الفاء الساكنة ، رحلى ، چاپ سنگى . ( 6 ) - سورهء نمل ( 27 ) : 90 . ( 7 ) - سورهء آل عمران ( 3 ) : 160 .