فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٥٩٤

افطار

2 . واجب : اگر روزه‌دار پيش از ظهر سفر كند ، واجب است - هر چند با نيّت روزه‌نداشتن - افطار كند . همچنين است اگر شخص در ميان روز متوجه شود كه ادامهء روزه براى وى زيان‌آور است . « 2 » نيز افطار بر زن آبستن كه زاييدن وى نزديك است و بر زن شيرده در صورت زيان‌آور بودن روزه براى وى يا كودك ، واجب است . « 3 » اگر براى زن و مرد كهنسال و كسى كه بيمارى تشنگى دارد ، روزه گرفتن مشقّت بسيار داشته باشد ، در اين كه افطار بر آنان واجب است يا جايز ، اختلاف مىباشد . نظر اكثر فقها ، وجوب افطار است . « 4 »

3 . مكروه : افطار روزهء مستحبى بعد از زوال كراهت دارد . « 5 »

4 . مستحب : كسى كه روزهء مستحبى گرفته است ، اگر بر مؤمنى مهمان شود ، بدون آن كه ميزبان را از روزه بودن خود مطّلع سازد ، مستحب است افطار كند . « 6 »

5 . مباح : به قول مشهور ، كسى كه قضاى روزهء ماه رمضان را گرفته است ، پيش از ظهر مىتواند افطار كند ؛ خواه با عذر يا بدون عذر . « 7 » افطار روزهء مستحبى قبل از ظهر مباح است . « 8 »

نيّت افطار : نيّت افطار يا به معناى نيّت قطع ( دست برداشتن از قصد روزه ) است يا نيّت قاطع ( قصد ارتكاب يكى از مفطرات روزه مانند خوردن ) . در بطلان روزه به نيّت افطار سه قول معروف است :

بطلان به طور مطلق ، عدم بطلان به طور مطلق و تفصيل بين نيّت قطع كه موجب بطلان روزه است و نيّت قاطع كه پيش از ارتكاب ، موجب بطلان نيست . « 9 »

مفطرات : آنچه موجب افطار مىشود ، عبارت است از :

1 . خوردن و آشاميدن .

2 . آميزش در قبل و به قول مشهور ، در دبر .

3 . دروغ بستن بر خدا و معصومان عليهم السّلام ( - - ) أئمّه ) .

4 . فرو بردن سر در آب به قول مشهور .

5 . رساندن غبار غليظ بر حلق به قول مشهور .

6 . باقى ماندن عمدى بر جنابت ( - - ) جنابت ) تا اذان صبح و نيز حيض


( 2 ) 17 / 133 و 16 / 347 . ( 3 ) 17 / 151 - 154 . ( 4 ) 150 . ( 5 ) العروة الوثقى 2 / 242 و جواهر الكلام 17 / 115 . ( 6 ) جواهر الكلام 29 / 50 - 51 و وسائل الشيعة 10 / 152 . ( 7 ) جواهر الكلام 17 / 51 - 53 . ( 8 ) 115 و العروة الوثقى 2 / 242 . ( 9 ) مستند العروة ( الصوم ) 1 / 58 و 83 - 85 .