فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٤٤
ارتفاق
ليكن گروهى گفته‌اند بلكه برخى ادّعاى اجماع كرده‌اند كه جواز ارتزاق ، مشروط است به نبودن فردى داراى شرايط لازم كه به طور رايگان آمادهء همكارى است ، و با بودن چنين فردى ، ارتزاق براى ديگرى جايز نيست . « 4 » به تصريح برخى ، در جواز ارتزاق براى مستحق از بيت المال تفاوتى ميان حاكم دادگر و ستمگر نيست . « 5 »
در اين كه در استحقاق روزى از بيت المال ، فقر و نياز شرط است يا ارتزاق براى هر فردى كه از سوى حكومت عهده‌دار كارى است كه انجام آن بر وى واجب نيست ، جايز مىباشد ، اختلاف است . « 6 »
مستحقّان : اذان‌گو ، قاضى ( - - ) قاضى ) ، كارشناس تقسيم اموال مشاع و مشترك كه از سوى حاكم شرع گمارده شده است ، مجاهد ( كسى كه تمام وقت در خدمت جهاد است ) ، كاتب براى قاضى ( منشى دادگاه ) يا براى محاسبات بيت المال ( حسابدار ) ، مسئول امر بيت المال و ديگر كسانى كه عهده‌دار برقرارى نظم و امنيّت جامعه و تأمين كنندهء مصالح عمومى مردم هستند مىتوانند از بيت المال ارتزاق نمايند . « 7 »
ارتشاء
ارتشاء
- - ) رشوه
ارتفاع
ارتفاع
- - ) بلندى
ارتفاق
ارتفاق
ارتفاق : حق انتفاع از مباحات عمومى .
ارتفاق عبارت است از حق بهره‌مندى از مباحات عمومى مانند راه‌ها ، خيابان‌ها ، مساجد و ميدان‌ها . از آن به مناسبت در باب‌هايى مانند صلح ، شركت و احياء موات سخن رفته است .
استفاده از اماكن عمومى ( - - ) اماكن عمومى ) براى همگان جايز است « 1 » ( - - ) مشتركات ) .
از اقسام اقطاع ، اقطاع رفاق است ؛
( 4 ) جواهر الكلام 9 / 73 . ( 5 ) كتاب المكاسب ( شيخ انصارى ) 1 / 245 . ( 6 ) جواهر الكلام 40 / 51 و مصباح الفقاهة 1 / 482 . ( 7 ) الروضة البهية 3 / 71 و جواهر الكلام 22 / 123 . 1 جواهر الكلام 38 / 81 - 83 .