فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٧٢
احتياط واجب
از حيث الزام‌آور بودن و عدم آن ، به واجب ( - - ) احتياط واجب ) و مستحب ( - - ) احتياط مستحب ) تقسيم مىگردد . « 9 »
احتياط لازم
احتياط لازم
- - ) احتياط واجب
احتياط مستحب
احتياط مستحب
احتياط مستحب : احتياط غير الزام‌آور .
منظور از آن ، احتياطى است كه مراعات آن مستحب است و در بيشتر موارد كاربرد ، پيش يا پس از فتوا آورده مىشود و گاهى نيز از آن به مانند « يجوز على اشكال » يا « يجوز على تأمّل » تعبير مىگردد . « 1 »
احتياط واجب
احتياط واجب
احتياط واجب : احتياط الزام‌آور .
منظور از آن ، احتياطى است كه عمل به آن واجب است و بر دو قسم مىباشد :
1 . احتياط در فتوا : آن در مواردى است كه فقيه در مسأله‌اى به دليل و حجّت قطعى معتبر دست نيافته و مبناى او در آن مسأله ، رجوع به احتياط است .
2 . فتوا به احتياط : آن در مواردى است كه استنباط فقيه از ادلّه ، وجوب احتياط است مانند مورد شبههء محصوره ( - - ) شبههء محصوره ) .
تفاوت ميان اين دو ، جواز رجوع به مجتهد ديگر در فرض نخست و عدم جواز آن در صورت دوم است .
تعبير به احتياط در كتاب‌هاى فتوايى اگر پيش يا پس از فتوا نباشد ، بيانگر احتياط وجوبى است ؛ همان‌گونه كه منظور فقها از تعبيرهايى مانند : « فيه اشكال » ، « فيه تأمّل » ، « المشهور كذا » و « قيل كذا » در كتب فتوايى احتياط وجوبى است . منظور از تعبير « يجب الاحتياط فى كذا » فتوا به وجوب احتياط است ، نه احتياط در فتوا . « 1 »
( 9 ) 3 - 4 . 1 العروة الوثقى 1 / 23 و منهاج الصالحين ( خويى ) 1 / 12 . 1 العروة الوثقى 1 / 23 ؛ منهاج الصالحين ( خويى ) 1 / 12 و تحرير الوسيلة 1 / 11 .