فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٥٠

اجل

تعيين اجل يا از جانب شارع است يا حاكم و يا متعهّد كه براى وفا به تعهّد خود اجلى را معيّن مىكند ؛ خواه در برابر التزام وى ، التزام ديگرى باشد يا نباشد .

از اوّلى به اجل شرعى ، از دومى به اجل قضايى و از سومى به اجل توافقى تعبير مىكنيم .

الف - اجل شرعى : مهم‌ترين موارد تعيين اجل از سوى شارع مقدّس عبارت است از :

1 . طهارت : كمترين مدّت حيض سه روز و بيشترين مدّت آن ده روز است « 1 » ( - - ) حيض ) . همچنين بيشترين مدّت نفاس بنا بر قول مشهور ده روز است « 2 » ( - - ) نفاس ) .

2 . زكات : زكات در حيوان ، طلا و نقره پس از سپرى شدن يك سال از تملّك آن‌ها واجب مىشود « 3 » ( - - ) زكات ) .

3 . جهاد : آتش‌بس با دشمن تا چهار ماه جايز است و بيشتر از يك سال جايز نيست « 4 » ( - - ) آتش بس ) .

4 . نكاح : مدّت شير دادن نوزاد ، دو سال از زمان تولد است « 5 » ( - - ) شير دادن ) .

كمترين مدّت آبستنى شش ماه و بيشترين مدّت آن بنا بر قول مشهور نه ماه است . « 6 »

5 . طلاق : شارع براى زن آزاد در صورت طلاق وى يا درگذشت همسرش عدّه ( اجل ) قرار داده است « 7 » ( - - ) عدّه ) .

6 . ظهار : مردى كه نسبت به همسرش ظهار ( - - ) ظهار ) كرده ، در صورت رجوع زن به حاكم ، حاكم سه ماه به شوهرش مهلت مىدهد كه يا با دادن كفّاره ، به همسرش رجوع كند و يا او را طلاق دهد . « 8 »

7 . ايلاء : اگر مردى نسبت به همسرش ايلاء ( - - ) ايلاء ) نمايد و زن به حاكم شكايت برد ، حاكم چهار ماه به مرد مهلت مىدهد تا با دادن كفّاره ، به همسرش رجوع كند . « 9 »

8 . لقطه : تعريف مال پيدا شده به مدّت يك سال واجب است « 10 » ( - - ) لقطه ) .

9 . ديات : ديهء جنايت خطايى در مدّت سه سال از عاقله ( - - ) عاقله ) گرفته مىشود . « 11 »

( 1 ) جواهر الكلام 3 / 147 . ( 2 ) 373 . ( 3 ) 15 / 97 . ( 4 ) 21 / 297 . ( 5 ) 31 / 276 . ( 6 ) 32 / 254 - 259 . ( 7 ) 211 . ( 8 ) 33 / 164 - 166 . ( 9 ) منهاج الصالحين ( خويى ) 2 / 311 . ( 10 ) جواهر الكلام 38 / 359 . ( 11 ) 43 / 427 .