فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٠٤

اباحه

از ديگر عموماتى كه تخصيص‌ناپذيرند مواردى است كه تخصيص عام موجب تخصيص اكثر شود و افراد كمى تحت عام باقى ماند . « 6 »

اباحه

اباحه

اباحه : مباح كردن .

اباحه ، مباح كردن چيزى از طرف كسى است كه صلاحيّت آن را داشته باشد و مراد از مباح شرعى - به عنوان يكى از احكام پنجگانه - عملى است كه فعل و ترك آن از نظر شارع يكسان باشد و مدح و ذمّى در هيچكدام نباشد .

مباح كننده : مباح كردن ، حق شارع مقدّس ( - - ) شارع ) ، عقل ، مالك و كسى است كه در حكم مالك است - مانند ولىّ ، وصىّ و وكيل - كه به ترتيب ، اباحهء شرعيّه ، عقليه و مالكيه ناميده مىشود .

اسباب اباحه : اسباب اباحه چند چيز است :

1 . اذن شارع مانند اذن به حيازت ( - - ) حيازت ) مباحات عمومى ( - - ) مباحات اصلى ) .

2 . اضطرار ( - - ) اضطرار ) .

3 . اسباب تمليك مانند هبه ، اجاره و عاريه .

4 . اذن مالك .

نشان اباحه : آنچه بر اباحه دلالت مىكند يا قول است ، همچون واژهء اباحه و مشتقات آن و واژگان و جمله‌هايى كه معناى اباحه مىدهد مانند نفى حرمت و يا استثناى حرمت نسبت به چيزى يا فعل معصوم عليه السّلام ، بر اين اساس كه او حتى براى بيان جواز عمل ، مرتكب مكروه نمىشود و يا تقرير معصوم عليه السّلام همراه با قرينه بر اباحه ؛ زيرا تقرير بدون قرينه ، تنها بر عدم حرمت دلالت مىكند كه اعم از اباحه به معناى خاص است .

انواع اباحه : اباحه به اعتبار عوض ، يا مجّانى است مانند انواع اباحهء شرعى ، و يا معوّضه مانند اباحهء چيزى به شرط


( 6 ) اصول الفقه 2 / 206 .