در پرتو وحى (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٣

1 - مالكيت منابع طبيعى

از نظر استخراج ، معادن سه درجه هستند ( درجه يك ، دو و سه ) . حال كدام يك از اين‌ها ظاهرى هستند و كدام يك باطنى ؟ معيار باطنى و ظاهرى بودن در ميان فقهاء به شدت مورد اختلاف است و براى روشن شدن بحث از نظر فقهى بايد كتاب احياى موات ، انفال و غنايم مفصلا بحث شود تا جهات زير روشن شود :

1 . مشتركات

2 . انفال

3 . احياء در زمين و در معدن با چه چيز محقق مىشود ؟

4 . آيا تحجير و حيازت و احياء موجب حقند يا ملكيت يا هيچكدام ؟

5 . آيا اذن امام در احياء شرط است يا نه ؟

6 . معيار ظاهرى و باطنى در معادن چيست ؟

7 . مواتى كه جزء انفال است ، موات بلاد مسلمين است يا موات بلاد كفر هم ( حتى پيش از فتح ) جزء انفال است ؟

8 . معيار در موات كه جزء انفال است ، موات دوره نزول آيه انفال است يا خير ؟ اگر نه پس كدام موات ؟

9 . احكام جنگل‌ها

10 . احكام آب‌ها

دليل ششم : زمين و مشتقات آن

از چيزهايى كه مدعاى ما را روشن‌تر و مدلل‌تر مىسازد ، توجه به سخن زير است :