جواهر الكلام في معرفة الإمامة والإمام (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٩٤

حديث « من مات و لم يعرف امام زمانه . . . »

إنّ الأرض لا تخلو من حجّة للَّه على خلقه إلى يوم القيامه وإنّ من مات و لم يعرف إمام زمانه مات ميتة جاهلية ؛ « 1 »

زمين تا روز قيامت از حجت خدا بر خلق خالى نمىشود و هر كس بميرد در حالى كه امام زمانش را نمىشناسد به مرگ جاهليت مرده است .

مرحوم كلينى روايت ديگرى ، از فضيل بن يسار نقل مىكند كه گفت :

ابتدأنا أبوعبداللَّه عليه السلام يوماً وقال : قال رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه وآله :

من مات وليس عليه إمام فميتته ميتة جاهليّة . فقلت : قال ذلك رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه وآله ؟

فقال : إيواللَّه قد قال ، قلت : فكلّ من مات وليس له إمام فميتته ميتة جاهلية ؟ قال نعم ؛ « 2 »

روزى امام صادق عليه السلام سخن آغاز كرد و فرمود : رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله فرمود : هر كس بميرد در حالى كه امامى براى او نيست پس مرگش ، مرگ ، جاهليت است . عرض كردم : رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله چنين فرموده است ؟

فرمود : بله به خدا سوگند [ ايشان ] چنين فرموده است . عرض كردم : هركس بميرد در حالى كه امام ندارد مرگش ، مرگ جاهلى است ؟

فرمود : بله .

در اين حديث امام صادق عليه السلام در مقابل سؤال راوى قسم ياد مىكند و تاكيد مىفرمايد كه اين حديث قطعاً از رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله صادر شده است .

در روايت ديگرى حارث بن مغيره از امام صادق عليه السلام در مورد صحت استناد اين حديث به پيغمبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله سؤال مىكند ، و پس از تاييد

( 1 ) . كمال الدين : 2 / 409 . ( 2 ) . كافى : 1 / 376 .