جواهر الكلام في معرفة الإمامة والإمام (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٦٢
3 . عكرمه مولى ابن عباس
ورد حديث يشهد بأنه على غير الطريق ، وحاله في ذلك ظاهر لا يحتاج إلى اعتبار رواية ؛ « 1 »
حديثى وارد شده كه شهادت مىدهد او بر غير راه [ مستقيم ] است و حالش در اين جهت ظاهر است و نيازى به اعتبار روايت نيست .
قرائنى هست بر اين كه عكرمه ، اشخاصى چون ابن عباس و ديگران را برتر از امام باقر عليه السلام مىدانسته است . در تنقيح المقال مىنويسد :
وإنه يفضل عليه ابن عباس وغيره ؛ « 2 »
وى ابن عباس و غير او را بر [ امام باقر عليه السلام ] تفضيل مىداده است .
يكى از آقايان بر اين باور است كه چون عكرمه شاگرد ابن عباس است ، قدح و ذم وى موجب خدشهدار شدن ابن عباس خواهد شد ؛ در نتيجه روايات ابن عباس از بين مىرود . امّا اين سخن صحيح نيست ؛ زيرا اولًا : جرح و تعديل بايد بر اساس ضابطه و حجت باشد . و ثانياً : روايات ابن عباس از طريق افراد مورد اعتماد و محترم مثل سعيد بن جبير هم نقل شده است .
عكرمه از سوى برخى ائمه مذاهب اربعه مثل احمد بن حنبل و مالك بن انس نيز قدح شده است . « 3 »
در سير اعلام النبلاء مىنويسد :
قال أحمد بن زهير سمعت يحيى بن معين يقول : إنما لم يذكر مالك عكرمة - يعنى في الموطأ - قال : لأنّ عكرمه كان ينتحل رأي الصفرية . . . ؛
احمد بن زهير گفت : از يحيى بن معين شنيدم كه مىگويد : مالك [ بن انس ] نام
( 1 ) . تحرير طاووسى : 436 ، منتهى المقال : 4 / 314 . ( 2 ) . تنقيح المقال : 2 / 256 . ( 3 ) . سير اعلام النبلاء : 5 / 21 .