جواهر الكلام في معرفة الإمامة والإمام (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٦
ج ) عبداللَّه بن زبير
مىخواهم كه مرا نميرانى تا ولايت حجاز را به دست گيرم و خلافت را بر من فراهم سازى .
چون عبداللَّه بن زبير چنين آرزويى داشت ، از اين رو پس از مرگ معاويه با يزيد بيعت نكرد ، و هنگامى كه حضرت سيدالشهدا عليه السلام بعد از اباء از بيعت با يزيد به سوى مكه حركت فرمود عبداللَّه بن زبير نيز به مكه رفت . « 1 » در اين سفر عبداللَّه بن زبير از بيراهه به سمت مكه حركت كرد و حضرت سيدالشهدا عليه السلام راه اصلى را مسير خويش قرار داد .
در مكه على رغم اين كه ديگران مىخواستند حضرت سيدالشهدا عليه السلام در مكّه بمانند و از حركت به سمت كوفه منصرف شوند . « 2 »
اما عبداللَّه بن زبير بر خلاف ديگران اصرار داشت كه حضرت سيدالشهدا عليه السلام از مكه خارج شوند .
روشن است كه نيت عبداللَّه بن زبير خير نبوده است . نوشتهاند كه اصرار عبداللَّه بن زبير به خروج امام حسين عليه السلام از مكه به خاطر محبوبيت حضرت سيدالشهدا عليه السلام نزد اهل حجاز بوده است ، و چون عبداللَّه بن زبير قصد داشت در مكه بماند و اميدوار بود كه اهالى حجاز با او بيعت كنند و او خليفه مسلمين شود از
( 1 ) . تاريخ الاسلام : 4 / 170 . ( 2 ) . آنها رفتار اهل كوفه با حضرت اميرالمؤمنين عليه السلام و حضرت امام حسن مجتبى عليه السلام را به عنوان علت اين رأى ذكر مىكردند . حضرت سيدالشهدا عليه السلام به سمت كوفه حركت كرد و به همراه يارانش توسط مردم كوفه به شهادت رسيد ، امّا بر اساس تحقيقات انجام شده شيعيان كوفه در ايجاد و بروز آن فاجعهء عظيم نقشى نداشتهاند . بلكه طرح به شهادت رساندن حضرت سيدالشهدا در خارج از سرزمين حجاز پيشتر توسط معاويه پىريزى شده بود ، بنابراين طراح فاجعهء عظيم كربلا معاويه بوده است و يزيد نقشه شوم معاويه را به همان صورت كه طراحى شده بود ، اجرا كرد . ر . ك : ناگفتههايى از حقائق عاشورا .