آئين كيفرى اسلام (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٨٠

امر سوم : فرق بين حدّ و تعزير

نقض اوّل شهيد ثانى رحمه الله بر ضابطه محقّق حلّى رحمه الله

از مواردى كه ايشان به عنوان نقض مطرح مىفرمايد ، اين است :

« تعزير المجامع زوجته في نهار رمضان مقدّر بخمسة وعشرين سوطاً » ؛ اگر مردى با همسرش در روز ماه رمضان در حالىكه روزه هستند مجامعت كرد ، روايت مىگويد :

شوهر بايد بيست و پنج تازيانه بخورد ؛ اين بيست و پنج تازيانه تعزير است . پس ، تعزيرى داريم كه مقدّر شرعى دارد .

جواب نقض اوّل : مستند اين فرع فقهى روايت زير است :

محمّد بن يعقوب ، عن عليّ بن محمّد بن بندار ، عن إبراهيم بن إسحاق الأحمر ، عن عبداللَّه بن حمّاد الأنصاري عن المفضّل بن عمر ، عن أبي عبداللَّه عليه السلام في رجل أتى امرأته وهي صائمة وهو صائم . قال : إن استكرها فعليه كفّارتان ، وإن كان طاوعته فعليه كفّارة وعليها كفّارة . وإن كان أكرهها فعليه ضرب خمسين سوطاً نصف الحدّ . وإن كانت طاوعته ضرب خمسة وعشرين سوطاً وضربت خمسة وعشرين سوطاً . « 1 » فقه الحديث : از امام صادق عليه السلام پرسيد : مرد روزه‌دارى كه با همسر روزه‌دار خود مجامعت كرده است ، چه حكمى دارد ؟

اين مسأله مشتمل بر دو حكم است : يكى از جهت كفّاره و ديگرى از جهت كيفر شرعى ؛ امام صادق عليه السلام در مورد كفّاره فرمود : اگر شوهر ، زن را به اين عمل اكراه كرده ، بر گردنش دو كفّاره است ؛ و اگر زن با ميل و رغبت اين كار را انجام داده ، هر كدام از آنان كفّاره‌ى مستقلّى دارند .

امام عليه السلام در مورد كيفر شرعى اين عمل فرمود : « اگر شوهر همسرش را اكراه كرده باشد ، پنجاه تازيانه مىخورد كه نصف حدّ زنا است ؛ و اگر زن ، با ميل و رغبت به اين عمل راضى شده باشد ، به هركدام بيست و پنج تازيانه زده مىشود .

اشكال بر شهيد ثانى رحمه الله : از ايشان سؤال مىشود كه در كدام قسمت روايت كلمه‌ى تعزير

( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 585 ، باب 12 از ابواب بقية الحدود والتعزيرات ، ح 1 .