آئين كيفرى اسلام (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ١١١
شرط دوم : عقل
امام عليه السلام فرمود : حدود كاملى كه گريبان مردها را مىگيرد ، درباره‌ى او اجرا نمىشود ؛ بلكه اگر كار غيرمشروعى انجام داد ، به تناسب سنّش به او تازيانه مىزنند . - البته در نقل ديگرى از حديث آمده كه حال بچّه تا پانزده سالگى چنين است ؛ و هنگامىكه به اين سن رسيد ، مرد شده و حدود كامل در حقّ او جارى مىشود . - حدود خدا در ميان مردم نبايد هيچ‌گاه تعطيل شود - ظاهراً ، مقصود امام عليه السلام حدودى است كه به نفع مردم است . -
در نتيجه ، اين صحيحه بر عدم ثبوت حدّ كامل بر دختر و پسر ، قبل از بلوغ آن‌ها دلالت دارد .
2 - محمّد بن الحسن بإسناده عن محمّد بن أحمد بن يحيى ، عن أبي عبداللَّه ، عن عليّ بن الحسين ، عن حمّاد بن عيسى ، عن جعفر بن محمّد ، عن أبيه ، عن عليّ عليه السلام قال : لا حدّ على مجنون حتّى يُفيق ، ولا على صبيّ حتّى يدرك ولا على النائم حتّى يستيقظ . « 1 »
فقه الحديث : بر مجنون تا از حالت جنونش خارج نشده ، و بر كودك تا بالغ نشده ، و بر فرد خواب تا بيدار نشده ، حدّى نيست .
بنابراين ، از نظر فتوا ، در مورد پسر و دختر كوچك ، بحثى نيست .
ممكن است غير از اين دو صحيحه ، روايات ديگرى هم باشد كه ذكر همه‌ى آن‌ها نياز نيست .
شرط دوم : عقل
شرط دوم : عقل
همان‌گونه كه در عبارت تحرير الوسيله آمده ، در مورد عقل دو بحث لازم است بيان شود ؛ يكى در مورد زن ديوانه ، اگر زنا داد ؛ و ديگرى مرد مجنون ، اگر زنا كرد .
الف : زناى زن ديوانه
از نظر روايات و فتوا ، مسلّم است اگر زن ديوانه‌اى زنا داد ، حدّ بر او جارى نمىشود . در اين باره به دو روايت اشاره مىكنيم :
( 1 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 316 ، باب 8 از ابواب مقدّمات الحدود ، ح 1 و 2 .