با پيشوايان هدايتگر (نگرشى نو به شرح زيارت جامعه كبيره) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٧٧

زيارت جامعه در گفتار دانشمندان

يكم . اثبات اين زيارت

آنان با اين توصيف بيان مىدارند كه آرى اين زيارت داراى اين گونه حقايق است . البتّه در اين باره به صورت اختصار مطالبى بيان خواهد شد .

دوم . دفع توهّم

به نظر مىرسد توصيف بزرگان به جهت دفع توهّمى باشد كه دربارهء زيارت جامعه است ، شايد برخى گويند كه در زيارت جامعه دربارهء ائمّه عليهم السلام غلو شده است .

محدّث قمى رحمه اللَّه در مفاتيح الجنان در بيان اين كه چرا دستور داده‌اند قبل از زيارت جامعه صد مرتبه تكبير گفته شود مىنويسد :

شايد - چنان كه مجلسى اول گفته - وجه تكبير اين باشد كه اكثر طباع مايلند به غلو ، مبادا از عبارات امثال اين زيارت به غلو افتند ، يا از بزرگى حق سبحانه و تعالى غافل شوند ، يا غير اين‌ها . « 1 » در اين اخير نيز از برخى شنيده مىشود كه مىگويند : زيارت جامعه دربارهء ائمّه عليهم السلام غلو دارد .

برخى ديگر اين روزها شيعه را به دو گروه تقسيم كرده‌اند : غالى و غير غالى ؛ گويى تشيّع نيز به دو گونه تقسيم مىگردد ( ! ! ) البتّه آنانى كه به زيارت جامعه و بعضى مطالب آن معتقد نباشند ، حتى در صورت انكار باز هم شيعه محسوب مىشوند و از تشيع خارج نيستند ، هر چند مقصّر شمرده شوند . روى اين جهت يكى از مقدّمات بحث ما تحقيق در مورد غلو است .

( 1 ) . مفاتيح الجنان : زيارت جامعه كبيره .