با پيشوايان هدايتگر (نگرشى نو به شرح زيارت جامعه كبيره) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٥
صحّت سند زيارت جامعه
المكّي البرمكي قال : حدّثنا موسى بن عمران النخعي قال : قلت لعلي بن محمّد بن علي بن موسى بن جعفر بن محمّد بن علي بن الحسين بن علي بن أبي طالب عليهم السلام :
علّمني يا بن رسول اللَّه ! قولًا أقوله بليغاً كاملًا إذا زرت واحداً منكم . . . ؛ « 1 »
امّا در كتاب من لا يحضره الفقيه آمده است :
روى محمّد بن إسماعيل البرمكي قال : حدّثنا موسى بن عبداللَّه النخعي ، قال : قلت لعلي بن محمّد . . . عليهم السلام . « 2 »
صحّت سند زيارت جامعه
صحّت سند زيارت جامعه
چنان كه خواهد آمد ، بزرگان فقها و محدّثان ، زيارت جامعه را صحيح دانسته‌اند ، و نيز به عبارت‌هاى آن در كتاب‌هاى خود در مباحث گوناگون استدلال نموده‌اند .
اكنون لازم است به چند نكته اشاره شود :
نكتهء يكم : شيخ صدوق رحمه اللَّه در مقدّمهء كتاب من لا يحضره الفقيه مىگويد : من مطابق رواياتى كه در اين كتاب آورده‌ام ، فتوا مىدهم و آن‌ها را بين خود و خداى خود حجّت مىدانم .
اين سخن در بين فقها خاستگاه بحث بزرگى شده ؛ چرا كه با تحقيق و مراجعه به كتاب‌هاى فتوايى شيخ صدوق رحمه اللَّه همانند المقنع و الهداية روشن مىشود كه نه تنها شيخ صدوق رحمه اللَّه طبق همهء روايات كتاب من لا يحضره الفقيه فتوا نداده ؛ بلكه در مواردى خلاف آن‌ها فتوا داده است .
با توجّه به التزامى كه شيخ صدوق رحمه اللَّه در سرآغاز كتاب من لا يحضره الفقيه دارد ، چگونه مخالفت او را در كتاب‌هاى فتوايى مىتوان توجيه كرد ؟
( 1 ) . عيون أخبار الرضا عليه السلام : 1 / 305 ، حديث 1 . ( 2 ) . من لا يحضره الفقيه : 2 / 609 ، حديث 3213 .