با پيشوايان هدايتگر (نگرشى نو به شرح زيارت جامعه كبيره) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٤٢٥

حجّت‌هاى الهى

« وَما كُنَّا مُعَذِّبينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا » ؛ « 1 »

و ما هرگز گروهى را مجازات نخواهيم كرد ، مگر آن كه پيامبرى برانگيزيم .

وقتى خداوند در چنان روزى به بنده‌اى بفرمايد : چرا ياد نگرفتى و به چنين وظيفه عمل ننمودى ، ديگر بنده نمىتواند بگويد : كسى نبود كه به من ياد دهد .

به راستى مقصّر كيست ؟

در آيهء ديگرى مىفرمايد :

« قُلْ فَلِلَّهِ الْحُجَّةُ الْبالِغَةُ » ؛ « 2 »

بگو ! پس دليل و حجّت از آنِ خداوند است .

روايتى در ذيل اين آيه نقل شده است . مسعدة بن صدقه گويد : از امام باقر عليه السلام دربارهء اين آيه پرسيدند ، شنيدم كه حضرتش چنين پاسخ داد :

إنّ اللَّه تعالى يقول للعبد يوم القيامة : عبدي أكنت عالماً ؟

فإن قال : نعم .

قال له : أفلا عملت بما علمت ؟

وإن قال : كنت جاهلًا .

قال له : أفلا تعلمت حتّى تعمل ؟

فيخصمه وذلك الحجّة البالغة . « 3 »

مضمون روايت اين است كه آن گاه كه خداوند متعال در روز رستاخيز به بنده‌اى مىگويد : چرا فلان تكليف را انجام ندادى ؟ مىگويد : نمىدانستم .

مىگويند : چرا نرفتى ياد بگيرى ، ما كه گفته بوديم فلانى را فرستاده‌ايم . در محلّهء

( 1 ) . سورهء اسراء ( 17 ) : آيهء 15 . ( 2 ) . سورهء انعام ( 6 ) : آيهء 149 . ( 3 ) . الامالى ، شيخ مفيد : 228 ، بحار الانوار : 2 / 29 ، حديث 10 .