با پيشوايان هدايتگر (نگرشى نو به شرح زيارت جامعه كبيره) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٤

معناى ربّ

سلاطين در روزگاران كهن براى فرزندان خود مربّى قرار مىدادند تا آن حكيم بزرگ يا دانشمند اخلاقى فرزندشان را به رشد مناسب خود پرورش دهد ؛ چرا كه قرار بود ولى عهد بشود و صاحب تاج سلطنت گردد و بايد بداند چگونه مديريّت كند ، چگونگى برخورد با دوست ، دشمن در حال صلح و جنگ را بداند و وظايف خود را بشناسد .

اكنون اگر اندكى در آداب و كمالات پيامبر خدا صلى اللَّه عليه وآله فكر كنيم كه خداوند متعال مربّى اوست ، مىفهميم وقتى مربّى خداوند متعال و پرورش يافته پيامبر خدا صلى اللَّه عليه وآله باشد ، « خيرة ربّ العالمين » خواهد شد .

و نيز فهم روايات براى ما آسان مىشود كه فضيل بن يسار گويد :

« سمعت أبا عبداللَّه عليه السلام يقول لبعض أصحاب قيس الماصر : إنّ اللَّه عز وجل أدّب نبيّه فأحسن أدبه ، فلمّا أكمل له الأدب قال : « إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظيمٍ » ثمّ فوض إليه أمر الدين والامّة ليسوس عباده فقال عز وجل : « ما آتاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَما نَهاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا » وإنّ رسول اللَّه صلى اللَّه عليه وآله كان مسدداً موفقاً مؤيّداً بروح القدس لا يزل ولا يخطئ في شيء ممّا يسوس به الخلق فتأدّب بآداب اللَّه . . . » . « 1 »

بنابراين ، وقتى كسى تربيت شده و برگزيدهء خداوند متعال گشت و عصارهء وجود گرديد ، اگر احكام حلال و حرام از جانب خدا به آن بزرگوار تفويض شود بعيد نخواهد بود ؛ چرا كه او از پيش به اين امر مهيّا شده و اهليت اين مقام را دارا شده است .

در مثال پيشين گذشت كه به سان فرزند پادشاهى است كه از كودكى تربيت مىكنند تا ولى عهد گردد ؛ چرا كه مىخواهند مسئوليّت پادشاهى را به او بسپارند .

با توجّه به آن چه بيان شد ، روشن مىگردد كه سخن پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله كه سيّد و اشرف الخلايق والأنبياء والمرسلين است چه معنايى دارد ، آن جا كه مىفرمايد :

( 1 ) . الكافى : 1 / 266 ، حديث 4 .