با پيشوايان هدايتگر (نگرشى نو به شرح زيارت جامعه كبيره) (فارسى) — الجزء ١، الصفحة ٢٢٣

معناى ربّ

بنابراين واژهء « ربّ » در زبان فارسى چنين مىشود : كسى كه به كمال رساندن چيزى را به گونه‌اى كه مناسب اوست به عهده گيرد ، ربّ گويند .

براى نمونه كمال يك شاخهء گل به اين است كه برگ‌هايش همواره سبز باشد ، رشد كند و گل‌هاى كامل و زيبايى به ثمر نشيند .

از طرفى پرورش دهندهء گل همواره مراقب است كه چه قدر آب دهد ، كى آب دهد ، در تاريكى ، در روشنايى ، برابر آفتاب ، در سايه ، چگونه كود دهد ، چگونه خاكش را عوض كند ، چنين فردى پرورش دهندهء گل است كه آن را تا سرحدّ كمال پرورش مىدهد كه به رشد برسد و ثمر دهد .

اين واژه دربارهء حيوانات نيز به كار مىرود ، مثل « ربّ الإبل ؛ پرورش دهندهء شتران » ، كه نگه دارنده و مواظبت كننده از شتر را گويند .

در زبان عرب نيز به زن خانه‌دار مىگويند : « ربّة البيت » ؛ يعنى كسى كه نظم و كارهاى خانه و اهل خانه را به عهده مىگيرد و به خوبى اداره مىكند و پيش مىبرد .

خداوند متعال كه ربّ و پرورش دهندهء همهء خلايق است پيامبر اكرم را با عنايت خاصّى پرورش داده است آن گاه همهء موجوداتى كه نياز به تربيت دارند ، به بركت پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله تربيت مىشوند چنان كه خداوند متعال خورشيد را آفريده كه همهء موجودات به آن نياز دارند و هر موجودى به اندازه استعدادش از نور آن استفاده مىكند و رشد مىيابد .

بنابراين ، مربّى پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله خود خداوند متعال است كه آن حضرت مىفرمايد :

أدّبني ربّي فأحسن تأديبي ؛ « 1 »

پروردگار من مرا تربيت و پرورش كرد و نيكو پرورشم داد .

( 1 ) . بحار الانوار : 16 / 210 و 68 / 382 ، الجامع الصغير : 1 / 51 ، حديث 310 .