سنت پيامبر يا سنت خلفاء؟ (فارسى) — الصفحة ٨٨

توجيهِ توجيه‌گران در بوته نقد

پيروى مردم از اقدام عثمان به معناى مشروعيّت اين اقدام نيست و اطاعت از خليفه - بر اساس روايات فراوانى كه در اين زمينه وجود دارد - تنها در صورتى جايز است كه دستورات وى همان دستورات خدا و رسول او صلى اللَّه عليه وآله باشد .

* دربارهء مورد پنجم نيز بايد گفت : اين امر به چند چيز بستگى دارد :

1 . سند اين حديث ، تامّ و كامل باشد .

2 . دلالت آن بر وجوب پيروى از سيرهء خلفا حتى در صورت تعارض با سيرهء رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله ، تامّ و كامل باشد .

3 . مراد از « خلفاى راشدين هدايت يافته » ، عثمان و امثال او باشد .

دربارهء موضوع نخست در بخش گذشته به روشنى گفتيم كه اين حديث باطل و ساختگى است .

موضوع شمارهء دوم و سوم را نيز در همين بخش ، توضيح خواهيم داد .

اما محقّقان اهل سنّت - كه حتى بنابر آن كه مراد از خلفا ، خلفاى چهارگانه باشد - دلالت اين حديث را بر وجوب پيروى از سيرهء خلفا در صورت تعارض با سيرهء كريمهء نبوى نپذيرفته‌اند و اين امر شامل مسألهء مورد بحث ما نيز مىشود ؛ چرا كه عثمان در مرسوم كردن اذان