سنت پيامبر يا سنت خلفاء؟ (فارسى) — الصفحة ١٠٨
بيان چند اشكال
باشد ، اشكال دوم نيز بر طرف مىشود .
اما علماى اهل سنّت از كنار اين اشكال ، گذشته‌اند ، جز شوكانى كه بعد از عبارات مذكور مىگويد :
در برخى مواقع ، خلفاى راشدين ، دليلى در كتاب خدا و سنّت نبوى نمىيافتند كه در اين مواقع پس از تحقيق ، بحث ، مشورت و تدبّر به رأى خود عمل مىكردند . اين گونه آرا در هنگام عدم وجود دليل ، جزء سنّت محسوب مىشوند و حديث معاذ بر اين امر دلالت مىكند ؛ رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله به معاذ فرمود : بر چه اساسى ، قضاوت مىكنى ؟
پاسخ داد : بر اساس كتاب خدا .
فرمود : و اگر چيزى نيافتى ؟
پاسخ داد : بر اساس سنّت رسول خدا .
فرمود : باز هم اگر چيزى نيافتى ؟
پاسخ داد : به رأى خود عمل مىكنم .
رسول خدا صلى اللَّه عليه وآله فرمود : سپاس خداى را كه رسول خود را توفيق داد و يا ديگر نقل‌هايى كه به همين مضمون نزديك است .
آن گاه شوكانى مىافزايد :
هر چند برخى از علما پيرامون اين حديث ، سخنان معروف