نگاهى به حديث غدير (فارسى) — الصفحة ٥١

تواتر لفظى حديث غدير

سان كه در مباحث مربوط به آن آمده است - بر سه قسم است :

1 . تواتر لفظى ؛

2 . تواتر اجمالى ؛

3 . تواتر معنوى .

با توجّه به اين كه گروهى از دانشمندان اهل سنّت حديث غدير را در كتاب‌هايى كه به احاديث متواتر تعلق دارد ، نقل كرده‌اند ، روشن مىشود كه اين حديث - با همان متنى كه گذشت - داراى تواتر لفظى است كه خود نكته مهمّى است ؛ زيرا دانشمندان علم حديث و درايه اهل سنّت مىگويند كه تواترِ لفظى در احاديث نبوى جدّاً اندك است ، به گونه‌اى كه گفته‌اند : فقط يك حديث متواتر لفظى داريم و آن گفتار پيامبر صلى اللَّه عليه وآله است كه مىفرمايد :

إنَّما الأعمالُ بالنيّات ؛

كردارها فقط در گرو نيت‌هاست .

گاهى به اين حديث ، حديث ديگرى نيز مىافزايند .

آنان مىگويند : احاديثى كه از پيامبر خدا صلى اللَّه عليه وآله رسيده گرچه متواترند ؛ ولى تواتر معنوى يا اجمالى دارند . البته اين سخن در بيشتر احاديثى كه بتوانيم به پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه وآله به طور قطع و يقين نسبت دهيم جارى است ؛ ولى - هم چنان كه مشاهده مىشود و با