دومين يادنامه علامه طباطبائى (فارسى) — الصفحة ٣٧٣
نتايج متعارض تفكر افلوطين
خانم‌ها و آقايان
من مىخواهم توجه شما را به افلوطين 1 متفكر معروف نو - افلاطونى ، كه معمولا در سنت قرون وسطائى اسلام به شيخ اليونانى معروف است ، معطوف دارم . وى پيشتاز متفكران و شخصيت‌هاى برجسته‌اى چون ابن سينا ، سهروردى ، ابن عربى و مهمتر از همه ، معروفترين فرد در تاريخ تفكر ايران ، يعنى ملاصدراى شيرازى است .
اين‌كه مىگويم پيشتاز متفكران است به هيچ‌وجه از ارزش اصلى او نمىكاهد .
افلوطين تفكر خود را با عنوان تلفيق مشخصى از آراء و عقايد ، شكل و نظام مىبخشد . اين آراء و عقايد بالطبع مستعد آن هستند كه در سطوح و مراتب مختلفى تفسير شوند و مهمتر آنكه در همان جهات گسترش يابند . اين بارورى و غنا ، جانشينان او را بر آن داشت كه در آراء و عقايد او به گرايش‌هاى ما بعد الطبيعى مختلفى روى آورند . آنها غالبا نظريات خود را طورى وضع مىكردند كه منتهى به نتايج منطقىاى شود كه محصول جاويد عقل پوياى افلوطين است .
( 1 )
Plotinus