دومين يادنامه علامه طباطبائى (فارسى) — الصفحة ٢٥١

بررسى مسألهء تعارضات از ديدگاه فلسفه اسلامى

لايب نيتز و دكارت و فرگه و راسل و ديگران مورد بحث دقيق قرار گرفته است . صحبت بر سر اين است كه به فرض وجود نامتناهى ، آيا نامتناهى مجموعه‌اى را تشكيل مىدهد يا نه ؟ عقيده حقير بر اين است كه نفس مفهوم مجموعه كه به‌عنوان يك كل خارجى افراد مشخصى را شامل مىشود ، با عدم تناهى افراد آن تناقض دارد . بنابراين تعارضاتى كه در مجموعه‌هاى باصطلاح نامتناهى به چشم مىخورد ، بيشتر از اين مسأله ناشى مىشود . اگرچه علماى غرب دربارهء وجود نامتناهى بحث‌هاى فراوان كرده‌اند ولى تا آنجا كه اين حقير اطلاع دارد اين مسأله كه آيا يك مجموعه مىتواند نامتناهى باشد يا نه ، مطرح نشده است . طرح اين مسأله مىتواند در حل بسيارى از اين تعارضات ما را كمك كند .