خلاصهء عبقات الانوار (حديث أنا مدينة العلم) (فارسى) — الصفحة ٨٣٥

5 - . . . و ابوبكر محرابش است ؟ !

در مورد حديث « أنا مدينة العلم و على بابها » نسبت داده ، ثابت نيست . به ويژه به روشى كه آورده است ، كه در ردّ گفته‌هاى « دهلوى » به تفصيل ذكر كرديم ، به آن‌جا مراجعه كنيد تا حقيقت امر برايتان روشن شود ، و خداوند ولىِّ توفيق است .

5 - . . . و ابوبكر محرابش است ؟ !

5 - . . . و ابوبكر محرابش است ؟ !

سپس ابن‌حجر گويد : « با فرض صحّت يا حُسن آن ، پس ابوبكر محراب آن است . »

گويم : امّا در حسن بودن ، بلكه صحيح بودن حديث ، كلامى نيست ، بلكه حق محقّق متواتر و قطعى الصدور بودن آن است كه همه‌ى اين مطالب را بحمداللَّه دانستيد . پس جايى براى گفته فوق باقى نمىماند .

و امّا « ابوبكر محرابش است » از چند وجه پاسخ دارد :

اوّل : با پذيرفتن صحيح بودن اين افزوده يا حُسن آن ، احتجاج به آن در برابر اماميه وجهى ندارد ، چون اصل حديث « أنا مدينة العلم » مورد اتّفاق هر دو گروه است ، و اين زياده تنها از طرف اهل سنّت نقل شده است ، افزون بر اين اثبات صحّت يا حُسن آن بر پايه‌ى اصول اهل سنّت غيرممكن است . پس هر كس كه ادّعا كرد ، بيانش بر او است ، و هرگز تا آخر الدّهر و الزّمان راهى به آن ندارد .

خود ابن‌حجر اين حديث را ضعيف شمرده است

دوم : خودِ ابن‌حجر مكّى اين افزوده را ضعيف شمرده است ، آن‌جا كه در « المنح المكية » در شرح اين بيت از قصيده بوصيرى كه « لم يزده كشف الغطاء . . . » متن گفته‌اش چنين است : و در حديثى نزد « واحدى » با اين كه ضعيف است آمده :

« على باب و ابوبكر محراب آن است ! »

سوم : نصّ گفته‌ى مولوى ولى اللَّه لكهنوى است كه اين افزوده ، روايتى دروغ و ساختگى است ، كه بر مراجعه‌كننده به گفته‌اش در « مرآة المؤمنين » در ردّ بر سخن « دهلوى » پوشيده نمىماند و ما آن را پيشتر نقل كرديم .