خلاصهء عبقات الانوار (حديث أنا مدينة العلم) (فارسى) — الصفحة ٥٠٥
و امّا استلزام اعلميّت براى افضليّت
دانش‌طلبى فرمان داده و فرموده است : « دانش را بطلبيد اگرچه در چين باشد . »
و عالِم به اين دانش برترين دانشمندان است . به همين سبب خداوند متعال آنان را با يادى ويژه در برترين مراتب ذكر فرموده است :
« شَهِدَ اللَّهُ أ نَّهُ لا إلهَ إلّاهُوَ وَ الْمَلائِكَةُ وَ أُوْلُوالْعِلْمِ » « 1 »
پس دانشمندان توحيد ، البته نه به اطلاق ، پيامبران هستند و بعد از آنان دانشمندانى هستند كه وارثان پيامبران مىباشند . و اين دانش هر چند در ذاتش شريف و به خودى خودش كامل است ديگر دانش‌ها را نفى نمىكند ؛ بلكه جز با مقدّمه‌هاى بسيارى به دست نمىآيد . و آن مقدّمه‌ها سامان نمىيابند جز از دانش‌هاى مختلفى ، مانند دانش آسمان‌ها و افلاك و تمام دانش‌هاى مصنوعات و از علم توحيد دانش‌هاى ديگر زاييده مىشود كه آن‌ها را در جاى خودش با رشته‌هايش ذكر مىكنيم . »
و غزالى در باب اوّل از كتاب « العلم » در كتاب « احياء علوم الدّين » ، فضيلت علم و تعليم و تعلّم و شواهد آن را از نقل و عقل آورده و به تفصيل درباره‌اش بحث كرده است . « 2 » و فخر رازى در تفسيرش مىگويد :
« و بدان كه كتاب و سنّت و معقول بر فضيلت علم دلالت دارد ، امّا كتاب ، وجوهى دارد : اوّل : خداوند متعال علم را حكمت ناميد و سپس امر حكمت را بزرگ داشت و اين دلالت علم بر بزرگى شأن و مقام علم دارد . »
دوم : فرموده‌اش :
« قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الَّذينَ يَعْلَمونَ وَ الَّذينَ لايَعْلَمونَ إنَّما يَتَذَكَّرُ أوْلُوالألباب » « 3 »
سوم : فرموده‌ى او :
« أطِيعُوا اللَّهَ وَ أطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أوْلِى الْأمْرِ مِنْكُمْ » « 4 »
( 1 ) . آل عمران / 18 . ( 2 ) . احياء علوم‌الدّين 1 / 5 - 9 . ( 3 ) . زمر / 9 . ( 4 ) . نساء / 59 .