خلاصهء عبقات الانوار (حديث أنا مدينة العلم) (فارسى) — الصفحة ١١

زمخشرى در تفسير آن گفته است :

« گويى كه گرامىداشتنى برتر از دادن علم نيست ، آن‌جا كه فرمود : « الأكرم الّذي علّم بالقلم ، علّم الإنسان ما لم يعلم » ؛ با آموختن نادانسته‌ها به بندگان و بردن آن‌ها از تاريكى جهل به روشنى علم ، به كمال كرم خود راهنمايى كرد و بر برترىِ دانشِ نوشتن توجّه داد ، از آن جهت كه بهره‌هاى بسيار بزرگى در آن نهفته است كه كسى جز او بر آن‌ها احاطه ندارد . »

همه‌ى دانش‌ها و حكمت‌ها ، اخبار و اطّلاعات و گفته‌هاى پيشينيان و كتاب‌هاى فرو فرستاده شده‌ى الهى ، تنها با نوشتن ثبت و نگهدارى شده است . اگر نوشتن نبود ، كارهاى دين و دنيا استوار نمىشد و بر حكمت دقيق خدا و تدبير لطيف او دليلى جز امر قلم و خط ، نياز نيست .

پس كمال انسان تنها به دانش است . . . اگر دانش نمىبود ، بنده از پروردگارش نمىترسيد ، آن‌ترسى كه مورد نظر خداوند است كه مىفرمايد :

« إنّما يخشى اللَّهَ مِنْ عِبادِهِ العُلماءُ » « 1 »

« تنها بندگان دانشمند خدا از او مىترسند . »

و اگر اين ترس نمىبود « باتقواتر » ى نبود تا نزد خداوند متعال « گرامىتر » باشد ، همان‌گونه كه فرمود :

« انَّ أكْرَمَكُمْ عِندَاللَّه أتقاكمْ » « 2 »

« گرامىترين شما نزد خداوند پرهيزكارترين شماست . »

و از اين رو خداوند ، دانشمندان را بر ديگران ترجيح مىدهد ؛ آن‌جاكه مىفرمايد :

« هَلْ يَسْتَوى الَّذينَ يَعْلَمونَ وَ الَّذينَ لايَعْلَمون إنَّما يَتَذكّر أولوا الألباب » « 3 »

آيا آنان كه مىدانند با آنان كه نمىدانند يكسانند ؟ تنها خردمندان متذكّر


( 1 ) . فاطر / 28 . ( 2 ) . حجرات / 13 . ( 3 ) . زمر / 9 .