رسالهء توضيح المسائل (فارسى) — الصفحة ٥٥
صفات سلبى خدا
لَغَنِيٌّ حَمِيدٌ ) ( سوره ابراهيم آيه 8 )
« موسى ( عليه السلام ) گفت اگر شما و همه مردم روى زمين كفر ورزند ، پس خداوند بى نياز و ستوده است » .
تا اين جا به گونه‌اى با صفات ثبوتى خدا آشنا شديم اكنون وقت آن رسيده است كه با صفات سلبى آشنا شويم .
صفات سلبى خدا
صفات سلبى خدا
مقصود از صفات سلبى ، سلب آن رشته از نقائص است كه ذات حق پيراسته‌تر از آن است كه با آنها متصف شود .
در ميان صفات سلبى به دو صفت ياد شده در زير توجه فرمائيد :
1 - خدا جسم نيست .
2 - خدا مركب نيست .
دليل هر دو سلب ، روشن است ، زيرا اگر جسم باشد طبعاً نياز به مكان خواهد داشت وشىء محتاج نمىتواند خدا باشد .
همچنين مركب نيست زيرا مركب به اجزاء خود نياز دارد . واجزاء ، غير مركب مىباشند ، وموجود محتاج نمىتواند خدا باشد . بلكه نياز به قدرتى دارد كه از او رفع نياز نمايد . و همچنين است ديگر صفات سلبى خدا كه همگى به آن خاطر ازخدا سلب مىشوند كه وجود آنها مايه نقص ونياز است و خدا بالاتر از آن است كه نقص ونياز به ذات او راه يابد .
اصولًا مىتوان تمام صفات ثبوتى را به يك صفت و همه صفات سلبى را نيز به يك صفت باز گرداند و آن اين كه ، هر نوع كمالى كه به انديشه انسان برسد خدا آن كمال را داراست و اگر عالم وقادر است ازاين جهت است كه علم وقدرت ، كمال است . همچنين هر نقصى كه به انديشه انسان برسد خدا از آن منزه وپيراسته است .
و اگر خدا جسم و مركب نيست از آن جهت است كه جسم بودن وتركيب مستلزم نقص است