همپاى انقلاب (خطبه هاى نماز جمعه) (فارسى) — الصفحة ٧٩٣
خطبهء دوم
« ارْبَعَةٌ يُميتُ الْقَلْبَ الذَّنْبُ عَلَى الذَّنْبِ . . . » « 1 »
« چهار چيز ، روحِ انسان را مىميرانَد :
گناه بر گناه . . . »
اصرار بر مآثِم يا گناه بر گناه و ارتكابِ گناهان پشتِ سرِ همديگر ، قلب انسان را مىكُشد و انسان را به گمراهىِ هر چه بيشتر سوق مىدهد . خدايا ! از اين كه اصرار بر مآثِم داشته باشم ، به تو پناه مىبرم . ادامهء دعا چنين است :
« اللَّهُمَّ انّى اعُوذُ بِكَ مِنْ . . . وَ اسْتِصْغارِ الْمَعْصِيَةِ وَ اسْتِكْبارِ الطَّاعَةِ » « 2 »
[ بار خدايا ! به تو پناه مىبرم از . . .
و كوچك شمردنِ معصيت و نافرمانى ، و بزرگ شمردنِ طاعت و بندگى . ]
استصغار معصيت يعنى كوچك شمردنِ گناه . اگر انسان هنگامى كه دروغى گفت يا دستى به گناهْ آلود ، خيال كند كه اتفاقِ مهمّى نيفتاده است كه نياز به پشيمان شدن و توبه و استغفار داشته باشد ، اين استصغارِ معصيت است .
استكبارِ طاعت يعنى اين كه انسان عبادتِ كوچكى را كه انجام داده يا خدمتِ كوچكى را كه به قرآن يا دين يا خانوادهء خود انجام داده ، بسيار بزرگ تصور كند و همه جا آن را به رخِ مردم بكشد و بگويد منم كه فلان كار را انجام داده‌ام يا منم كه اهل فلان عبادتم .
حضرت امام سجاد عليه السلام مىفرمايد : خدايا ! به تو پناه مىبرم از اين كه طاعت‌هاى خود را بزرگ بشمارم . ادامهء دعا چنين است :
« اللَّهُمَّ انّى اعُوذُ بِكَ مِنْ . . . مُباهاةِ الْمُكْثِرينَ وَ الْأِزْراءِ بِالْمُقِلّينَ » « 3 »
[ بار خدايا ! به تو پناه مىبرم از . . .
به خود نازيدنِ ثروتمندان و خوار شمردنِ فقرا و نيازمندان . ]
ادامهء دعا چنين است :
« اللَّهُمَّ انّى اعُوذُ بِكَ مِنْ . . . سُوءِ الْوِلايَةِ لِمَنْ تَحْتَ ايْدينا وَ تَرْكِ الشُّكْرِ » « 4 »
[ بار خدايا ! به تو پناه مىبرم از . . .
بد رفتارى كردن با زيردستان و تَركِ شكرگزارى . ]
منظور از زيردستان ، تنها مستخدم و كارگر و رعيت نيست ؛ بلكه حتى همسر و فرزندان انسان كه تحت ولايتِ او هستند نيز زيردست محسوب مىشوند و انسان بايد با همهء آنها با عدل و رحمتْ رفتار كند . امام سجاد عليه السلام مىفرمايد : خدايا ! از اين كه با زيردستانم بد رفتارى كنم و با آنها بر طبقِ عدالت رفتار نكنم ، به تو پناه مىبرم .
خدايا ! از اين كه در مقابلِ نعمت‌ها و رحمت‌هاى تو و محبت‌هاى هر كس كه به من نيكويى كند شكرگزار نباشم ، به تو پناه مىبرم .
اين دعا كه آن را از صحيفهء سجاديه برايتان نقل كردم ، بسيار پر محتوا است و اگر انسان ، آن را با توجه بخواند ، با انواع رذايل اخلاقى و ريشه‌هاى گناه و مفاسد ، آشنا مىشود .
من قصد داشتم همهء اين دعا را امروز برايتان بخوانم ؛ اما به دليل كوتاهىِ وقت بيش از نيمى از دعا باقى مانْد و فرصتِ بيان آن فراهم نشد .
خواندنِ اين دعا براى همهء مردمْ مفيد است .
ان‌شاءالله كه همگانْ آن را بخوانند و از آن استفاده كنند .
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ وَ الْعَصْرِ انَّ الانْسانَ لَفى خُسْرٍ الَّا الَّذينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ وَ تَواصَوْا بِالْحَقِّ وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ « 5 »
( 1 ) - همان ، ج 2 ، ص 128 و ج 70 ، ص 349 . ( 2 ) - ر . ك : صحيفهء سجاديه ، ترجمهء فيض الاسلام ، دعاى استعاذه ، ص 80 . ( 3 ) - همان . ( 4 ) - همان . ( 5 ) - سورهء عصر ( 103 ) .