همپاى انقلاب (خطبه هاى نماز جمعه) (فارسى) — الصفحة ٧٠٦

خطبهء اول

قبل از شروع به صحبت ، بر خود لازم مىدانم كه از برنامه‌هاى سيماى جمهورى اسلامى ايران كه به مناسبت سالگرد شهادت حضرت زهرا عليها السلام ارائه شد ، تشكر نمايم .

اين برنامه كه يك يا دو شبِ قبلْ پخش شد ، بسيار خوب و جالب و آموزنده و با محتوا بود .

ارائهء اين گونه برنامه‌ها بسيار مفيد و سودمند است .

اين روزها مصادف با سالگرد شهادتِ تنها دختر پيامبر ، فاطمهء مرضيه عليها السلام است . به همين مناسبت ، من مطالبى در بارهء شخصيتِ مقدس و فضايل ايشانْ خدمتِ شما عرض مىكنم .

شخصيت حضرت زهرا عليها السلام بسيار برتر از آن است كه بنده بتوانم در اين مدتِ كوتاه ، در بارهء آن سخن بگويم و حقّ مطلب را ادا كنم ؛ بلكه فقط اشاره‌اى به شخصيت بزرگِ ايشان مىكنم .

شخصيتى كه بيش از همهء افراد ، آيات قرآن در بارهء او نازل شده ، وجود مقدّس رسول اكرم صلى الله عليه و آله است . پس از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله از ميان زنان و مردان ، بيشترين شخصيتى كه آيات قرآن در بارهء او نازل شده ، حضرت زهرا عليها السلام است . آياتى كه در بارهء پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نازل شده‌اند ، ظهور بسيار خوب ، قابل دفاع و غير قابل انكارى دارند .

از ميان افرادى كه در صدر اسلام زندگى مىكرده‌اند ، تنها نام دو نفر به صراحت در قرآن ، ذكر شده است . از ميان شخصيت‌هاى صالح تنها نام گرامىِ پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله و از ميان شخصيت‌هاى بد نيز تنها نام ابو لهب در قرآن آمده است . اما در قرآن شريف ، آيات فراوانى وجود دارد كه بدون شك شاملِ حضرت زهرا عليها السلام مىشود .

از جمله ، خداوند در قرآن شريف ، در آيهء تطهير مىفرمايد :

« انَّما يُريدُ اللَّهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ اهْلَ الْبَيْتِ وَ يُطَهِّرَكُمْ تَطْهيراً » « 1 »

[ اى اهل‌بيت ! خدا مىخواهد پليدى را از شما دور كند و شما را پاك دارد . ]

به طور مسلّم و بدون ترديد ، همهء مسلمانان از شيعه و سنّى قبول دارند كه اين آيه شامل حضرت زهرا عليها السلام مىشود .

همچنين خداوند در آيهء مباهله مىفرمايد :

« تَعالَوْا نَدْعُ ابْناءَنا وَ ابْناءَكُمْ وَ نِساءَنا وَ نِساءَكُمْ » « 2 »

[ بياييد تا حاضر آوريم ، ما فرزندان خود را و شما فرزندان خود را ، ما زنان خود را و شما زنان خود را . ]

در اين آيهء شريفه نيز منظور از كلمهء « نِساءَنا » ، حتماً حضرت زهرا عليها السلام است ؛ زيرا هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله براى انجام مباهله تشريف آوردند ، از ميان زنان ، تنها حضرت زهرا عليها السلام را با خود آوردند .

در آيهء خُمس نيز خداوند مىفرمايد :

« انَّما غَنِمْتُمْ مِنْ شَىْءٍ فَانَّ لِلَّهِ خُمُسَهُ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِى الْقُرْبى » « 3 »

[ هر گاه چيزى به غنيمت گرفتيد ، خمسِ آن از آنِ خدا و پيامبر و خويشاوندان و . . . است . ]

در اين آيهء شريفه نيز يكى از مصاديق « ذِى الْقُرْبى » ، حضرت زهرا عليها السلام است .

در آيهء رسالت نيز خداوند متعال مىفرمايد :

« قُلْ لا اسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ اجْراً الَّا الْمَوَدَّةَ فِى الْقُرْبى » « 4 »

[ بگو : بر اين رسالت ، از شما هيچ مزدى جز دوست داشتنِ خويشاوندان نمىخواهم . ]

در اين آيهء شريفه نيز يكى از مصاديق يقينىِ « قُرْبى » ، حضرت زهرا عليها السلام است .

سورهء كوثر نيز در مورد حضرت زهرا عليها السلام نازل شده است ؛ زيرا هر چند ظهور ابتدايىِ كلمهء « كوثر » در حضرت زهرا عليها السلام نيست ، اما از آخرين آيهء سوره فهميده مىشود كه اين آيه در بارهء نسل پيامبر صلى الله عليه و آله است و نسل پيامبر صلى الله عليه و آله جز از طريق زهرا عليها السلام باقى نمانده است ، به همان دلايلى كه در تاريخ در بارهء فرزندان پيغمبر صلى الله عليه و آله گفته شده است .

پس تنها نسلى كه نَسَبش مستقيماً به حضرت پيامبر صلى الله عليه و آله مىرسد ، نسلى است كه از طريق حضرت زهرا عليها السلام به پيامبر صلى الله عليه و آله متصل مىشود . بنا بر اين آيهء « انَّا اعْطَيْناكَ الْكَوْثَرَ » به قرينهء آيهء « انَّ شانِئَكَ هُوَ الابْتَرُ » ، ظهور در حضرت زهرا عليها السلام پيدا مىكند .

ما در مورد بعضى از سوره‌ها مانند سورهء « هَلْ اتى » مىگوييم : اين سوره در مورد حضرت على عليه السلام نازل شده است . اما بعضى اعتقاد ديگرى دارند و مىگويند : اين سوره در مورد فرد ديگرى نازل شده است . اما در مورد سوره‌هايى كه در بارهء حضرت زهرا عليها السلام نازل شده ، هيچ اختلاف نظرى وجود ندارد و همه قبول دارند كه اين آيه‌ها در بارهء حضرت زهرا عليها السلام نازل شده است .

بنا بر اين ما مىتوانيم بگوييم كه پس از پيامبر صلى الله عليه و آله ، جايگاه ويژهء حضرت زهرا عليها السلام در قرآن بى نظير است و هيچ كسِ ديگرى نيز نمىتواند از اين نظر ، جايگزينِ حضرت زهرا عليها السلام شود .

دومين ويژگىِ شخصيت حضرت زهرا عليها السلام ، جنبهء سياسىِ شخصيت ايشان است .

حضرت زهرا عليها السلام پس از رحلت رسول اكرم صلى الله عليه و آله هنوز در ابتداى دورهء جوانى بود .

در اين شرايط سنّى ، وظايف خانه‌دارى و همسردارى و نگهدارىِ فرزندان را نيز انجام مىداد .

حضرت زهرا عليها السلام در اين دوره ، از نظر روحى و جسمى ، شرايط بسيار سختى را مىگذرانيد . ايشان در اين دوره همواره مصيبت‌زده ، غمزده ، رنجور و بيمار بود .

در اثر بيمارى و ناراحتى ، هميشه سرِ خود را مىبست . ناراحتىِ ايشان روز به روز بيشتر مىشد ، تا جايى كه از شدتِ ناراحتى نمىتوانست قامتِ خود را مستقيم نگه دارد .

در بارهء حضرت فاطمه عليها السلام در دورهء پس از رحلت پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده است كه :

« انَّها ما زالَتْ بَعْدَ ابيها مُعَصَّبَةُ الرَّأْسِ ناحِلَةُ الْجِسْمِ مُنْهَدِمَةُ الرُّكْنِ » « 5 »

به تحقيق كه وى پس از درگذشتِ پدرش ،

( 1 ) - سورهء احزاب ( 33 ) ، آيهء 33 . ( 2 ) - سورهء آل عمران ( 3 ) ، آيهء 61 . ( 3 ) - سورهء انفال ( 8 ) ، آيهء 41 . ( 4 ) - سورهء شورى ( 42 ) ، آيهء 23 . ( 5 ) - ر . ك : مجلسى ، محمدباقر ، بحار الانوار ، ج 43 ، ص 181 ، روايت 16 ، باب 7 .