همپاى انقلاب (خطبه هاى نماز جمعه) (فارسى) — الصفحة ٦٩٨
خطبهء اول
قول داده است كه يقيناً مسلمانان پيروز خواهند شد . ( تكبير نمازگزاران )
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحيمِ تَبَّتْ يَدا ابى لَهَبٍ وَ تَبَّ ما اغْنى عَنْهُ مالُهُ وَ ما كَسَبَ سَيَصْلى ناراً ذاتَ لَهَبٍ وَ امْرَأَتُهُ حَمَّالَةَ الْحَطَبِ فى جيدِها حَبْلٌ مِنْ مَسَدٍ « 1 » و السلام عليكم و رحمة اللّه و بركاته .
78 جمعه 10 آبان 1370 - دانشگاه تهران مهم‌ترين عنوان : راستگويى در تربيت اسلامى
78 جمعه 10 آبان 1370 - دانشگاه تهران مهم‌ترين عنوان : راستگويى در تربيت اسلامى
خطبهء اول
خطبهء اول
بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمينَ وَ الصَّلاةُ وَ السَّلامُ عَلى سَيِّدِنا وَ نَبِيِّنا ابِى الْقاسِمِ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ الطَّيِّبينَ الطَّاهِرينَ .
عِبادَ اللَّه ! اتَّقُوا اللَّه . بندگان خدا ! تقوا پيشه كنيد . متقى باشيد كه سعادتِ دنيا و آخرت و نجاتِ هر دو عالَم به وسيلهء تقوا است .
در نماز جمعهء گذشته ، در خطبهء اول مطالبى در مورد تربيت اسلامى ، خدمتِ شما عرض كردم . امروز به فضل و عنايتِ پروردگار ، يك نعمتِ بزرگ يعنى يك فرصتْ نصيبِ ما شده است تا بتوانيم قدم‌هاى مؤثرى به طرفِ اسلام برداريم و كمبودهايمان را جبران كنيم .
در اين فرصتِ به دست آمده ، يكى از كارهاى ضرورى كه بايد انجام دهيم ، آگاه شدن از تربيت اسلامى و مأنوس شدن با آن است .
اگر ما مىخواهيم خودسازى كنيم ، اگر مىخواهيم يك مسلمانِ واقعى و حقيقى باشيم و نه يك مسلمان سليقه‌اى ، اگر مىخواهيم فرزندان و نونهالان و جوانان را بر اساس رهنمودهاى اسلام پرورش دهيم ، بايد با فرهنگ تربيتىِ اسلام آشنا شويم و با آن مأنوس گرديم .
يكى از موضوعات تربيتى اسلام ، موضوعِ صدق و كذب يا راستگويى و دروغگويى است . در فرهنگ تربيتىِ غرب ، راستگويى اهميتِ چندانى ندارد و اصلًا فصلِ خاصّى در مورد راستگويى باز نكرده‌اند . در بارهء فوايد آن ، بحثى نشده و آن را تبليغ نكرده‌اند .
صدق و صداقت در برابر كذب قرار دارند . در سوره‌هاى مختلفِ قرآن نزديك به صد و هشتاد آيه در تعريف صدق ، معناى صدق ، منافع صدق و منسوبينِ صدق وجود دارد . در حدود دويست و هفتاد آيهء قرآن نيز با عبارات مختلف به نكوهش و سرزنشِ كذب مىپردازند .
به پيروى از قرآن ، بحث از صدق و كذب در متن‌هاى ادبى و اخلاقىِ ما وارد شده و در مورد معانى و مصاديقِ آن دو ، بحثِ بسيارى صورت گرفته است .
اما معنايى كه در ادبيات عرب براى صدق و كذب گفته شده ، با معناى قرآنىِ آن دو تفاوت دارد .
از نظر ادبيات ، از صدق و كذبْ معنايى اراده مىشود كه تنها مخصوصِ سخن و كلام است ، آن هم نه هر كلامِ گفتارى بلكه تنها گفتارها و جملات خبرى . اديبان ، صدق را به جملهء خبريه‌اى گويند كه مطابقِ واقع باشد .
بعضىها هم گفته‌اند بايد مطابقِ باور و عقيدهء گوينده باشد نه واقعيت .
برخى اوقات ، باور و عقيدهء گوينده با واقعيتْ مطابقت ندارد . در اين صورت ، چگونه تعيين كنيم كه يك كلامْ صادقانه است يا غير صادقانه ؟ آيا كلامِ صادقانه ، آن است كه
( 1 ) - سورهء مسد ( 111 ) .