همپاى انقلاب (خطبه هاى نماز جمعه) (فارسى) — الصفحة ٥٦٨

خطبهء اول

صحبت مىكنم . البته بحث كامل در بارهء هر يك از اين اصول ، نياز به فرصتى بسيار بيشتر از خطبه‌هاى نماز جمعه دارد . بنا بر اين من تنها در حدّ فرصتِ خطبه‌هاى نماز جمعه ، اشاره‌اى به هر يك از اين اصول مىكنم .

يكى از عوامل سعادت انسان ، استقامت است . قرآن شريف از مفهوم استقامت ، دو گونه تعبير كرده است . در برخى از آيات قرآن ، از مفهوم استقامت ، به « صبر » تعبير شده و در برخى از آيات ديگر ، به « استقامت » تعبير گرديده است .

يكى از نويسندگان فاضلِ معاصر ايران در نوشته‌هاى خود ، اصل استقامت را هم‌معناى شجاعت و صداقت دانسته است ؛ اما به نظر من استقامت ، معادل صبر است و معادل شجاعت و صداقت نيست .

قرآن شريف ، در نُه مورد ، از اين اصل با عنوان « صبر » تعبير كرده است ؛ اما تمام مواردى كه اين دو لفظ در آنها به كار برده شده ، داراى معناى واحدى است .

اين كه قرآن شريف بيش از صد مورد در بارهء اين دو عنوان بحث كرده و بر اهميتِ آنها تأكيد ورزيده ، گوياى اهميت استقامت و صبر است .

در قرآن شريف ، در دو مورد از مواردى كه عنوان استقامت به كار رفته ، خطابِ سخن با شخص پيامبر صلى الله عليه و آله است . در يك مورد ، خطاب به موسى و هارون عليهما السلام است كه خداوند ، آن خطابِ پيشين به آنها را نقل مىكند . در شش مورد نيز خطابِ سخن به امت اسلامى است .

خداوند خطاب به پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مىفرمايد :

« فَاسْتَقِمْ كَما امِرْتَ وَ مَنْ تابَ مَعَكَ . . . » « 1 »

[ همراه با آنان كه با تو رو به خدا كرده‌اند ، همچنان كه مأمور شده‌اى ، ثابت قدم باش . . . ]

در اين آيهء شريفه ، خداوند به پيامبر صلى الله عليه و آله مىفرمايد : همان گونه كه گفتم ، استقامت كن ! نه تنها خودت ، بلكه ياران و همراهانت نيز بايد استقامت كنند و طغيان ننمايند .

در قرآن شريف از عدم استقامت به طغيان تعبير شده است .

در آيهء شريفهء ديگرى خداى سبحان مىفرمايد :

« انَّ الّذينَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلائِكَةُ الَّا تَخافُوا وَ لا تَحْزَنُوا وَ ابْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتى كُنْتُمْ تُوعَدُونَ » « 2 »

[ بر آنان كه گفتند : پروردگار ما اللّه است و پايدارى ورزيدند ، فرشتگان فرود آيند كه مترسيد و غمگين مباشيد ، شما را به بهشتى كه وعده داده شده ، بشارت است . ]

[ اگر من بخواهم آيات مختلف قرآن را كه در بارهء صبر و استقامت نازل شده است ، برايتان تلاوت كنم ، سخن به درازا مىكشد ؛ اما كوتاه سخن آن كه خداوند صبر و استقامت را براى يك جامعهء اسلامى از اصول بسيار مهمّ زندگى مىشمارد . ]

صبر و استقامتْ در برابر سازش ، برگشت ، انصراف و انحراف قرار دارد .

انصراف از راه اصيل ، ضدّ استقامت است .

يك مسلمان ، بخصوص در جامعه‌اى انقلابى كه مردمِ آن جامعه ، با يك اسلامِ زنده و پويا و متحرك و پروازگر زندگى مىكنند ، حتماً بايد صبر و استقامت در پيش گيرد .

خداوند متعال بر اهميتِ صبر و استقامت ، هم براى دوران پيامبر صلى الله عليه و آله و هم براى دوران پس از پيامبر صلى الله عليه و آله ، تأكيدِ فراوان كرده است .

خداوند در مورد اهميت استقامت در دوران پيامبر صلى الله عليه و آله فرموده است :

« وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الاقاويلِ لَاخَذْنا

( 1 ) - سورهء هود ( 11 ) ، آيهء 112 . ( 2 ) - سورهء فُصّلت ( 41 ) ، آيهء 30 .