امر به معروف و نهى از منكر (فارسى) — الصفحة ٣٣
1 ) آيات ايجابى
زمخشرى نيز اين قول را محتمل دانسته است « 1 » .
ب ) گروهى گفته‌اند : آيه درباره‌ى وضعيت گروهى كه به « لمَ تَعِظُونَ » توصيف شده‌اند ، سخنى نگفته است « 2 » .
ج ) گروه ديگر عقيده دارند اين فرقه جزء هلاك‌شدگان هستند « 3 » .
سخن درست ، همين قول سوم است . زيرا آيه‌ى شريفه ، حاوى مناظره‌ى گروه ساكتانِ سرزنش‌كننده با گروه اندرزدهندگان است ؛ و ظاهر از اين مناظره ، لزوم نهى از منكر و سقوط وجوب آن با احتمال عدم تأثير است ؛ چنان‌چه گفته شد . بنابراين ، گروه ساكتان در شمار ترك‌كنندگان وظيفه‌ى قطعى بوده و جزء ظالمان قرار مىگيرند ، و اين سخن خداوند كه : وَأَخَذْنَا الَّذِينَ ظَلَمُوا شامل آنان مىشود .
پس ، آيه همان‌طور كه از امام صادق ( ع ) روايت شده ، ظهور در هلاكت هر دو گروه دارد « 4 » ، و از جهاتى دالّ بر اين است كه موعظه به امر به معروف و نهى از منكر جزء واجبات است .
همان‌طور كه گفته شد خداوند متعال قرآن را براى موعظه نازل كرد و داستان‌هاى انبيا ، نه تاريخ شهرها و ملّت‌ها ، را به عنوان عبرت و تذكّر در آن ذكر نمود . عبرت در آن قصه اين است كه از
( 1 ) . الكشاف عن حقائق التنزيل ، ج 2 ، ص 126 . ( 2 ) . قائلان اين قول را پيدا نكرديم . ( 3 ) . تفسير الميزان ، ج 8 ، ص 295 . ( 4 ) . اصول كافى ، ج 8 ، ص 158 ، ح 151 .