امر به معروف و نهى از منكر (فارسى) — الصفحة ١٠٣

3 ) احتمال تأثير در امر به معروف و نهى از منكر

و گرنه نور ايمان از آن‌ها گرفته خواهد شد » « 1 » ؛ و احاديث ديگرى مانند آن .

احتمال تأثير در وجوب امر به معروف و نهى از منكر شرط نبوده ، و مطلوب در اين مقام اظهار حقّ است . اين مطلب ، فايده‌اى است كه با علم به عدم تأثير نيز مترتّب مىشود .

جهت پنجم : در صورت معتبر بودن احتمال تأثير ، اين احتمال اگر چه شرط وجوب است ( به اين معنا كه با عدم احتمال تأثير وجوب ساقط مىشود ) ، لكن در صورت تمكّن از فراهم كردن اسباب در جهت تأثيرگذارى امر و نهى - و دست‌ِكم احتمال آن - واجب است ، و مانند ساير شرايط وجوب نيست كه تحصيلش لازم نباشد . پس ، اين شرط ، در حقيقت ، شرطِ واجب است .

معتبر نبودن اشتراط تأثير

از مطالب فوق ، احكام و مسايلى به دست مىآيد كه برخى از آن‌ها به شرح زير است :

1 . امر به معروف و نهى از منكر ميان افراد واجب است . اين مسأله جزء توصيه‌ى ديگران به حقّ و صبر است ؛ و در چنين مواردى تأثير قطعى است ؛ پس ، اگر هر يك از افرادِ امّت ، ديگرى را نصيحت و نهى نمايد ، خير و معروف بين آن‌ها مستقرّ مىشود و از رواج شرّ و منكر در بين آنان جلوگيرى مىگردد .

2 . امر به معروف و نهى از منكر با دعوت عامه‌ى كلّى بر علما واجب خواهد بود .

3 . اگر شخصى علم داشت كه امر و نهى او با يك بار

( 1 ) . وسائل الشيعه ، ج 16 ، ص 271 ، ح 21546 .