ره توشه نوجوانان (فارسى) — الصفحة ١٦٣
اقسام تكاليف و شرايط عمومى آنها
داشت .
4 - « بلوغ » ؛ پس بر بچه‌اى كه به حدّ بلوغ نرسيده است تكليفى نيست ، و نشانهء بلوغ دختر و پسر يكى از سه امر است : اول : روييدن موى زبر و درشت زير شكم و بالاى عورت .
دوم : بيرون آمدن منى چه در خواب باشد و چه در بيدارى .
سوم : تمام شدن پانزده سال قمرى براى پسران - اگرچه احتياط مستحب آن است كه اگر سيزده سال پسر تمام شد تكاليف واجب را بجا آورده و از كارهاى حرام خوددارى نمايد - و تمام شدن نه سال قمرى براى دختران « 1 » .
پرسش : آيا روييدن موى درشت در صورت و پشت لب و روى سينه و زير بغل و يا درشت شدن صدا نشانهء بلوغ است ؟
پاسخ : خير ، مگر اين كه خود انسان به واسطهء اين امور يقين كند كه بالغ شده است .
پرسش : اگر انسان به تكاليف خود به خيال اين كه بالغ نيست عمل نكند و بعد بفهمد كه از فلان تاريخ به بعد يكى از نشانه‌هاى بلوغ در وى وجود داشته است ، آيا بايد نمازها و روزه‌ها و بقيهء اعمال واجب را كه در اين مدت به جا نياورده انجام دهد ؟
پاسخ : بله ، هر مقدار را كه مىداند به جا نياورده بايد قضا نمايد ولى مقدارى را كه شك دارد به جا آورده يا خير لازم نيست قضا كند .
( 1 ) - پانزده سال قمرى در حدود 164 روز زودتر از پانزده سال شمسى تكميل مىشود ، و همچنين نه سال قمرى در حدود 98 روز زودتر از نه سال شمسى كامل مىشود